Przejdź do treści 
Koszty postępowania przed sądem administracyjnym mogą utrudniać dochodzenie ochrony prawnej. Ustawa przewiduje prawo pomocy, które może obejmować zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie jest ono przyznawane wyłącznie na podstawie ogólnego oświadczenia, że opłata jest wysoka. Trzeba przedstawić rzeczywistą sytuację majątkową i rodzinną.
Określ potrzebny zakres pomocy
Wniosek można złożyć przed wszczęciem postępowania albo w jego toku. Sam wniosek jest wolny od opłat sądowych. Prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zakres całkowity obejmuje zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie właściwego pełnomocnika; częściowy może dotyczyć jednego z tych elementów albo określonej części obciążeń.
Osoba fizyczna ubiegająca się o pełny zakres musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy zakresie częściowym chodzi o niemożność poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Dla osób prawnych ustawa określa odrębne kryteria. Nie należy mechanicznie przenosić reguł gospodarstwa domowego na spółkę.
Przygotuj pełny obraz sytuacji
Wniosek składa się na urzędowym formularzu. Potrzebne są dane o dochodach, majątku, stanie rodzinnym oraz wymagane oświadczenia. Porównaj miesięczne wpływy z rzeczywistymi wydatkami koniecznymi. Wskaż oszczędności, nieruchomości i inne składniki majątku, również wtedy, gdy nie przynoszą bieżącego dochodu. Jeżeli środek jest niedostępny lub obciążony, wyjaśnij dlaczego.
Do przygotowania mogą przydać się dokumenty o zarobkach lub świadczeniach, kosztach mieszkania, leczenia i utrzymania osób pozostających na utrzymaniu. Opisz okresy, których dotyczą dane. Suma za jeden wyjątkowy miesiąc nie zawsze pokazuje trwałą sytuację gospodarstwa domowego.
Warto unikać rozbieżności między formularzem a dokumentami. Gdy rachunek bankowy zawiera duży wpływ, który nie jest dochodem do swobodnego wykorzystania, wyjaśnij jego źródło. Samo przemilczenie może wywołać wątpliwości co do kompletności oświadczenia.
Odpowiedz na wezwanie sądu
Jeżeli dane są niewystarczające lub budzą wątpliwości, sąd może zażądać dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Trzeba wykonać wezwanie w wyznaczonym terminie. Wniosek niezłożony na urzędowym formularzu lub z nieuzupełnionymi brakami może zostać pozostawiony bez rozpoznania.
Przy ubieganiu się o pełnomocnika należy również prawidłowo ujawnić istniejącą relację z profesjonalnym przedstawicielem. Przyznanie prawa pomocy nie rozstrzyga, czy skarga jest zasadna, i nie powinno być traktowane jako gwarancja korzystnego wyniku. Terminy w sprawie zasadniczej wymagają osobnego pilnowania.
O przygotowaniu samego środka zaskarżenia przeczytasz w poradniku skarga do WSA. Pomoc w sprawach administracyjnych może obejmować rozpoznanie właściwej ścieżki postępowania i uporządkowanie dokumentów do oceny dostępnych możliwości.
