Przejdź do treści 
Gdy rodzic zawiera umowę z własnym dzieckiem, podpis drugiego rodzica nie zawsze rozwiązuje problem reprezentacji. KRO w określonych sytuacjach wyłącza reprezentowanie dziecka przez oboje rodziców. Trzeba najpierw ustalić strony, świadczenia i ustawowe wyjątki, a dopiero potem wybierać osobę, która złoży oświadczenie za dziecko.
Zacznij od mapy stron umowy
Zapisz, kto przenosi własność, kto płaci, kto zostaje zwolniony z długu i kto ponosi koszty. Przy dziale majątku lub umowie obejmującej rodzeństwo trzeba sprawdzić sytuację każdego dziecka osobno. Zbieżność nazwisk i deklarowana zgodność rodziny nie oznaczają, że interesy wszystkich uczestników są identyczne.
Art. 98 KRO przewiduje wyłączenie reprezentacji rodzicielskiej przy czynnościach między dziećmi pozostającymi pod władzą tych rodziców oraz między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem. Zakaz dotyczy obojga rodziców. Nie można więc przyjąć prostego schematu: rodzic jest kupującym, a drugi bez dalszej analizy podpisuje sprzedaż za dziecko.
Wyjątki wymagają sprawdzenia treści świadczenia
Przy czynnościach między dzieckiem a rodzicem lub jego małżonkiem ustawa przewiduje wyjątek dla bezpłatnego przysporzenia na rzecz dziecka oraz dla środków utrzymania i wychowania należnych mu od drugiego rodzica. Nie należy przenosić tych wyjątków automatycznie na czynności między rodzeństwem. Nie należy rozszerzać tych wyjątków na każdą umowę, którą rodzina nazywa korzystną lub darowizną. Znaczenie mają rzeczywiste obowiązki i obciążenia wynikające z całego dokumentu.
Przykładowo trzeba sprawdzić, czy pozornie bezpłatna czynność nie wiąże dziecka z dodatkowym zobowiązaniem. Taka analiza nie sprowadza się do porównania ceny rynkowej. W sprawie alimentacyjnej wyjątek dotyczący świadczeń od drugiego rodzica ma własny sens i nie znosi zakazów przy dowolnych innych rozliczeniach rodzinnych.
Kiedy potrzebny jest reprezentant dziecka
Jeżeli żaden rodzic nie może reprezentować dziecka, sąd opiekuńczy ustanawia reprezentanta. Wniosek powinien opisywać konkretną czynność lub sprawę i przyczynę wyłączenia rodziców. Przydatne są projekt umowy, dokumenty majątku, oznaczenie uczestników oraz opis świadczeń przypadających dziecku i pozostałym stronom.
Nie chodzi o znalezienie osoby, która jedynie podpisze uzgodniony już przez dorosłych dokument. Reprezentacja ma zapewnić samodzielną ocenę interesu dziecka w zakresie powierzonej sprawy. Ustawowy zakres umocowania reprezentanta obejmuje związane z nią czynności, ale jego ustanowienie nie oznacza dowolnego zastąpienia rodziców we wszystkich dziedzinach życia dziecka.
Odrębną instytucję omawia poradnik o ustanowieniu opiekuna prawnego małoletniego.
Istniejący poradnik o reprezentancie dziecka w postępowaniu karnym opisuje odmienny kontekst zastosowania tej instytucji. Tutaj przedmiotem oceny jest cywilna umowa lub rozliczenie, a nie reprezentowanie pokrzywdzonego w sprawie karnej.
Reprezentant nie zastępuje zezwolenia na czynność
Oddzielnie trzeba sprawdzić, czy planowane rozporządzenie wymaga zgody sądu z uwagi na zarząd majątkiem dziecka lub ważność danej sprawy. Samo ustanowienie reprezentanta nie zatwierdza ceny, zakresu zrzeczenia się roszczenia ani innych warunków umowy. Przepisy o reprezentancie przewidują odpowiednie stosowanie regulacji wymagających zezwolenia sądu w ważniejszych sprawach.
Pomoc dotycząca władzy rodzicielskiej i reprezentacji dziecka może obejmować uporządkowanie tych dwóch etapów. Przed konsultacją warto przygotować projekt dokumentu bez podpisów: pozwala on ocenić rzeczywisty konflikt, wyjątki i potrzebny zakres ochrony, zanim strony podejmą wiążące zobowiązania.
