Przejdź do treści 
Niekorzystna opinia biegłego nie musi kończyć sporu, ale sama deklaracja braku zgody na jej wynik zwykle nie wyjaśnia sądowi, co należy poprawić. Przygotowanie zastrzeżeń polega na wskazaniu konkretnego błędu, pominięcia lub niejasności oraz pokazaniu, dlaczego ma to znaczenie dla sprawy.
Przeczytaj najpierw pytania sądu
Porównaj opinię z postanowieniem dopuszczającym dowód. Sprawdź, jakie okoliczności biegły miał wyjaśnić i czy odpowiedział na wszystkie pytania. Nie każda kwestia ważna dla strony należała do jego zadania. Ocena prawna i ostateczne rozstrzygnięcie pozostają domeną sądu.
Następnie sprawdź materiał wykorzystany przez biegłego. Czy otrzymał wszystkie istotne dokumenty? Czy prawidłowo przyjął daty, powierzchnie, okresy lub parametry? Czy wyjaśnił sposób dojścia do wyniku? Kodeks postępowania cywilnego wymaga uzasadnienia opinii, a sąd może zażądać jej uzupełnienia lub wyjaśnienia.
Zamień ogólne zarzuty na pytania
Zamiast pisać, że opinia jest „nierzetelna”, wskaż stronę i fragment. Opisz, jaki dokument został pominięty albo które założenie budzi wątpliwość. Następnie sformułuj pytanie, na które biegły może odpowiedzieć przy wykorzystaniu wiadomości specjalnych.
Pomocna jest lista obejmująca cztery elementy: ustalenie opinii, zauważony problem, dowód lub uzasadnienie zastrzeżenia, oczekiwane wyjaśnienie. Jeżeli kwestionujesz obliczenie, przedstaw własną kontrolę rachunkową. Jeżeli spór dotyczy metody, wyjaśnij, dlaczego nie odpowiada ona przedmiotowi badania. Unikaj osobistych ocen biegłego niezwiązanych z pracą.
Uzupełnienie czy inny biegły
Artykuł 286 Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje możliwość żądania przez sąd wyjaśnienia lub uzupełnienia opinii oraz dodatkowej opinii tych samych albo innych biegłych. Potrzebę konkretnego rozwiązania należy uzasadnić. Niekorzystny dla strony rezultat nie daje automatycznego prawa do kolejnych opinii aż do otrzymania oczekiwanego wyniku.
Prywatna ekspertyza może pomóc wykazać sprzeczności i przygotować pytania. Nie staje się jednak wyłącznie przez złożenie do akt opinią biegłego powołanego w tej sprawie. Trzeba jasno wskazać, do czego ma służyć i jakie twierdzenia wspiera.
Pilnuj terminu wskazanego przez sąd
Zachowaj pismo doręczające opinię i pouczenie. Jeżeli sąd wyznaczył termin na zastrzeżenia, uwzględnij go w organizacji analizy. Nie zakładaj, że samo zgłoszenie chęci konsultacji technicznej odracza termin. Ewentualny wniosek związany z trudnością opracowania stanowiska wymaga osobnego uzasadnienia.
Ten tekst dotyczy ogólnej pracy z opinią w sprawie cywilnej. Opinie w postępowaniu karnym, OZSS oraz szczególne wyceny w sprawach działowych wymagają własnego kontekstu. Podstawy formułowania żądań wyjaśnia poradnik o wniosku dowodowym. Pomoc w sprawie cywilnej może objąć zestawienie opinii z aktami i przygotowanie precyzyjnego stanowiska.
