Przejdź do treści 
Wynik badania DNA nie zmienia samodzielnie aktu urodzenia ani prawnego statusu ojca. Jeżeli ojcostwo wynika z wcześniejszego uznania, właściwą sprawą może być ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. To inna droga niż zaprzeczenie ojcostwa męża matki oraz inne postępowanie niż ustalenie ojcostwa osoby, która nie została jeszcze prawnie uznana za ojca.
Sprawdź, na jakiej podstawie wpisano ojca
Punktem wyjścia jest zupełny odpis aktu urodzenia i dokumenty dotyczące uznania. Trzeba ustalić datę oświadczenia mężczyzny, potwierdzenie przez matkę i ewentualne inne postępowania dotyczące pochodzenia dziecka. Potoczne określenie „jest wpisany jako ojciec” nie rozstrzyga, z jakiej podstawy prawnej wynika ten wpis.
Jeżeli zastosowanie miało domniemanie pochodzenia od męża matki, należy ocenić zaprzeczenie ojcostwa. W sprawie uznania przepisy przewidują odrębne żądanie i terminy. Wysłanie do USC samego prywatnego wyniku DNA nie zastępuje właściwego rozstrzygnięcia.
Terminy zależą od osoby występującej z żądaniem
Mężczyzna, który uznał ojcostwo, może zasadniczo wytoczyć powództwo w ciągu roku od dnia, w którym dowiedział się, że dziecko od niego nie pochodzi. Przy uznaniu przed urodzeniem dziecka już poczętego bieg terminu nie rozpoczyna się przed narodzinami. Przepisy te stosuje się odpowiednio do matki, która potwierdziła ojcostwo.
Rodzice nie mogą wytoczyć tego powództwa po osiągnięciu przez dziecko pełnoletności. Dziecko ma własne uprawnienie po osiągnięciu pełnoletności: roczny termin liczony jest od dowiedzenia się o braku pochodzenia, a jeżeli wiedzę uzyskało wcześniej — od pełnoletności. Ustawa przewiduje także szczególne regulacje dotyczące określonych stanów zdrowia i ubezwłasnowolnienia. Nie należy więc obliczać terminu bez poznania osoby powoda i wszystkich istotnych dat.
Data otrzymania wyniku laboratoryjnego nie zawsze wyczerpuje pytanie o moment uzyskania wiedzy. Trzeba opisać, co było wcześniej wiadome, z jakiego źródła i kiedy. Nie wolno przyjmować nowej daty wyłącznie dlatego, że wykonano kolejne badanie.
Dowód biologiczny i prawidłowe strony
Badanie genetyczne może mieć istotne znaczenie dowodowe, ale sąd ocenia materiał w postępowaniu. Przy prywatnym wyniku trzeba sprawdzić identyfikację badanych osób i sposób uzyskania próbek. Nie należy przedstawiać anonimowego testu jako dokumentu automatycznie rozstrzygającego sprawę.
Ustawa określa, przeciwko komu występuje mężczyzna, matka lub dziecko. Przykładowo mężczyzna pozywa dziecko i matkę, a jeżeli matka nie żyje — dziecko. Przy małoletnim trzeba zapewnić prawidłową reprezentację, z uwzględnieniem konfliktu interesów. Sam udział obojga rodziców nie usuwa tego zagadnienia.
Szczególne sytuacje wymagają odrębnej oceny
Uznanie związane z procedurą medycznie wspomaganej prokreacji podlega szczególnemu ograniczeniu z art. 81¹ KRO. W takim przypadku sam brak więzi genetycznej nie pozwala stosować bez zmian zwykłego schematu. Odrębne reguły dotyczą również śmierci dziecka.
Powództwo może wytoczyć prokurator, jeżeli wymaga tego dobro dziecka lub ochrona interesu społecznego. Nie jest to gwarantowana droga zastępująca przekroczony termin rodzica. Pomoc w sprawie rodzinnej powinna rozpocząć się od ustalenia podstawy ojcostwa, dat i rodzaju dowodu. Pozwala to dobrać właściwe żądanie przed oceną dalszych skutków rodzinnych i majątkowych.
