Zatarcie skazania powoduje, że w świetle prawa skazanie uważa się za niebyłe, a wpis usuwa się z rejestru skazanych. Nie wystarczy jednak upływ kilku lat od wyroku. Znaczenie mają rodzaj kary, jej wykonanie, dodatkowe środki oraz inne skazania. Najpierw trzeba ustalić właściwy model zatarcia, dopiero potem sprawdzać informację z KRK.
Data wyroku nie jest uniwersalnym początkiem
Przy grzywnie zasadniczy okres wynosi rok od wykonania lub darowania kary albo przedawnienia jej wykonania. Przy ograniczeniu wolności wynosi trzy lata. Przy terminowej karze pozbawienia wolności podstawowa reguła przewiduje dziesięć lat od wykonania lub darowania kary albo przedawnienia jej wykonania. Ustawa przewiduje też możliwość wcześniejszego zatarcia na wniosek po pięciu latach, przy spełnieniu dodatkowych warunków, w tym dotyczącego wymiaru kary.
Warunkowe zawieszenie wykonania kary ma odrębny mechanizm. Obecne brzmienie przepisu przewiduje co do zasady rok od zakończenia próby, lecz dodatkowe rozstrzygnięcia i inne skazania również wymagają sprawdzenia. Przy starszych wyrokach trzeba uwzględnić właściwe przepisy czasowe, zamiast mechanicznie korzystać z dzisiejszej tabeli. Samo zakończenie próby nie oznacza, że każda informacja została już usunięta.
Sprawdź wszystkie punkty sentencji
Wyrok może zawierać obok kary zakaz, obowiązek naprawienia szkody, świadczenie, przepadek lub inne rozstrzygnięcie. Niewykonany środek karny, kompensacyjny albo przepadek może przesunąć możliwość zatarcia. Znaczenie ma również środek zabezpieczający. Dlatego zaświadczenie o odbyciu kary pozbawienia wolności nie zamyka całej analizy.
Zestaw każdy obowiązek z dokumentem jego wykonania. Przy płatności sprawdź, czy przelew został zaliczony na właściwą należność. Przy zakazie trzeba znać jego rzeczywisty przebieg. Nie zastępuj tych danych pamięcią o tym, że „sprawa była już dawno”. Szerszy kontekst okresu próby opisuje poradnik o warunkowym zawieszeniu wykonania kary.
Kilka skazań zmienia ocenę
Kodeks przewiduje sytuacje, w których możliwe jest wyłącznie jednoczesne zatarcie wszystkich skazań. Dotyczy to określonych układów kolejnych przestępstw i skazań. Nie wolno zatem usuwać z własnego zestawienia wyroku tylko dlatego, że rozpatrywany osobno wydaje się wystarczająco stary.
Istnieje też ustawowy wyjątek wyłączający zatarcie określonego skazania na bezwzględne pozbawienie wolności za przestępstwo seksualne przeciwko dziecku poniżej piętnastu lat. Odrębne rejestry, szczególne obowiązki zawodowe i skazania zagraniczne wymagają osobnej oceny. Informacji z jednego dokumentu KRK nie należy rozszerzać na każdą możliwą procedurę sprawdzającą.
Jak uporządkować wątpliwy wpis
Przygotuj wyroki, dane o prawomocności, dokumenty wykonania kar i środków oraz aktualną informację z KRK. Jeżeli według obliczeń zatarcie powinno już nastąpić, można zwrócić się do Biura Informacyjnego KRK z prośbą o sprawdzenie, czy nadal przetwarza dane o skazaniu. Oficjalny serwis wskazuje możliwość złożenia podpisanego pisma z danymi identyfikacyjnymi. Takie sprawdzenie nie zastępuje sądowego wniosku o wcześniejsze zatarcie, jeżeli właśnie tej drogi wymaga sytuacja.
Przed złożeniem oświadczenia o niekaralności trzeba przeczytać dokładne pytanie i jego podstawę. Nie warto składać zapewnienia opartego wyłącznie na własnym kalendarzu. Pomoc w sprawach karnych może obejmować analizę wszystkich rozstrzygnięć, ustalenie właściwych przepisów i wyjaśnienie rozbieżności z rejestrem.



