Przysposobienie tworzy między przysposabiającym a przysposobionym stosunek odpowiadający relacji między rodzicem a dzieckiem. Dokładny układ obowiązków alimentacyjnych może jednak zależeć między innymi od rodzaju przysposobienia, relacji z rodziną pochodzenia oraz treści orzeczenia, dlatego wymaga odrębnej analizy.
W czasie trwania małżeństwa oboje małżonkowie mają obowiązek, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Jest to inna podstawa prawna niż obowiązek dostarczania środków utrzymania po rozwodzie albo po orzeczeniu separacji. W razie życia małżonków w rozłączeniu podstawa i zakres ewentualnego roszczenia wymagają oceny konkretnej sytuacji rodzinnej.
Po rozwodzie małżonek, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i znajduje się w niedostatku, może żądać od drugiego małżonka środków utrzymania odpowiednich do swoich usprawiedliwionych potrzeb oraz możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. Jeżeli jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego, małżonek niewinny może żądać odpowiedniego świadczenia także bez niedostatku, jeżeli rozwód spowodował istotne pogorszenie jego sytuacji materialnej. Małżonek wyłącznie winny nie może na tej podstawie żądać świadczeń od małżonka niewinnego.
Jeżeli zobowiązanym jest małżonek, który nie został uznany za winnego rozkładu pożycia, obowiązek co do zasady wygasa po pięciu latach od rozwodu, chyba że sąd przedłuży ten okres na żądanie uprawnionego ze względu na wyjątkowe okoliczności. Obowiązek wygasa również po zawarciu nowego małżeństwa przez uprawnionego. W razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku; sama zmiana okoliczności nie powoduje automatycznie jego wygaśnięcia.