Jeżeli dziecko nie wróciło po umówionym kontakcie, trzeba ustalić jego bezpieczeństwo oraz podstawę żądania powrotu. Sądowe odebranie dziecka jest odrębną procedurą od nakazania zapłaty za niewykonywanie kontaktów. Nie polega na samodzielnym siłowym odbiorze ani na założeniu, że policja zastąpi sąd w rozstrzygnięciu sporu rodziców.
Najpierw bezpieczeństwo i treść orzeczeń
W razie rzeczywistego, bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia należy skorzystać z pomocy służb ratunkowych. Zwykły spór o godzinę powrotu wymaga jednak innej reakcji niż zagrożenie dziecka. W komunikacji oddzielaj potwierdzone fakty od przypuszczeń.
Sprawdź obowiązujące postanowienia o miejscu pobytu, władzy rodzicielskiej, kontaktach i zabezpieczeniu. Ustal, kto jest uprawniony do pieczy oraz czy orzeczono już obowiązek wydania dziecka. Sam status rodzica nie wystarcza do opisania wszystkich uprawnień w konkretnej sytuacji. Jeśli miejsce pobytu nie zostało uregulowane albo treść postanowień jest sporna, konieczne może być również odpowiednie rozstrzygnięcie tej kwestii.
Przygotuj zapis ostatniego kontaktu: planowaną godzinę i miejsce powrotu, wiadomości, odpowiedzi drugiej strony oraz znane miejsce przebywania dziecka. Nie angażuj dziecka w negocjowanie warunków między dorosłymi i nie instruuj go, jak ma uciec lub przeciwstawić się opiekunowi.
Sądowy nakaz wydania i jego wykonanie
Przepisy KPC o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej przewidują wydanie orzeczenia i określenie terminu oddania uprawnionemu. Jeżeli osoba zobowiązana nie wykonuje tego obowiązku, na wniosek uprawnionego sąd zleca kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie. Trzeba zatem sprawdzić, na którym etapie znajduje się sprawa i jaki dokument jest już dostępny.
We wniosku należy precyzyjnie oznaczyć dziecko, osobę zobowiązaną, podstawę uprawnienia i znane miejsce pobytu. Gdy miejsca nie można ustalić, przepisy przewidują czynności sądu w celu jego ustalenia, w tym możliwość zwrócenia się do policji. To nie zwalnia z przekazania wszystkich rzeczywistych, przydatnych informacji, którymi dysponujesz.
Rola kuratora i policji
Przymusowe odebranie wykonuje kurator sądowy. Policja udziela mu pomocy na przewidzianych prawem zasadach; nie jest to zwykła egzekucja komornicza. Odebranie następuje w obecności uprawnionego albo osoby przez niego upoważnionej. Nie należy organizować równolegle własnej akcji odbioru.
Kurator musi zachować szczególną ostrożność i uwzględniać dobro dziecka. Przepisy przewidują reakcję na sytuację, w której czynności groziłyby poważną szkodą, z uwzględnieniem także zagrożenia wynikającego z ich niewykonania. Nie można więc obiecywać odebrania w określonym dniu niezależnie od okoliczności.
Nie zamieniaj jednej procedury na inną
Materiał o niewykonywaniu kontaktów dotyczy odrębnego mechanizmu i innych żądań. Żądanie powrotu dziecka trzeba oprzeć na właściwej podstawie, zamiast wybierać postępowanie wyłącznie według jego potocznej nazwy. Wywiezienie dziecka za granicę wymaga dodatkowo analizy innych regulacji; ten poradnik dotyczy sytuacji krajowej.
Pomoc w sprawie rodzinnej może zacząć się od pilnego uporządkowania orzeczeń i ustalenia właściwego etapu postępowania. Najważniejszy zestaw to aktualne dokumenty, chronologia i potwierdzone informacje o dziecku — bez samodzielnego używania siły.



