Przejdź do treści 
Osoba trzecia może przystąpić do jednej ze stron procesu jako interwenient uboczny, jeżeli ma interes prawny w korzystnym dla niej rozstrzygnięciu. Powinna wskazać własną sytuację prawną i wyjaśnić jej związek z wynikiem sprawy. Sama sympatia dla strony lub ogólne zainteresowanie finansowe nie zastępują tego uzasadnienia.
Wspieranie strony a dochodzenie własnego żądania
Interwencja uboczna z art. 76 KPC polega na przystąpieniu do powoda albo pozwanego. Nie jest automatycznie nowym pozwem o świadczenie na rzecz interwenienta. Gdy osoba trzecia sama występuje z roszczeniem o rzecz lub prawo, o które toczy się cudzy spór, trzeba odrębnie ocenić interwencję główną z art. 75. Nie wolno traktować tych dwóch czynności zamiennie.
W zgłoszeniu warto odpowiedzieć na trzy pytania: jakie własne prawo lub obowiązek jest istotny, dlaczego wynik procesu może na nie oddziaływać i korzystnego rozstrzygnięcia dla której strony interwenient oczekuje. Ogólnik „mam interes w wygranej” nie pokazuje tej zależności. Nie trzeba przy tym udawać, że każdy przyszły skutek jest już pewny — potrzebna jest konkretna podstawa oceny interesu prawnego.
Kiedy i jak zgłosić przystąpienie?
Artykuł 76 pozwala przystąpić w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji. Późne przystąpienie nie otwiera jednak automatycznie od nowa wszystkich możliwości procesowych. Czynności muszą być dopuszczalne według aktualnego stanu sprawy.
Oświadczenie składa się w piśmie procesowym. Artykuł 77 wymaga wskazania interesu prawnego i strony, do której osoba przystępuje. Z przystąpieniem można połączyć inną czynność procesową. Trzeba zachować także ogólne wymagania pisma i odpisów. Interwencja jest wymieniona w art. 132 § 1¹ jako wyjątek od bezpośrednich doręczeń między profesjonalnymi pełnomocnikami.
Co oznacza opozycja strony?
Każda ze stron może zgłosić opozycję w ciągu dwóch tygodni od doręczenia pisma o przystąpieniu, jednak nie później niż przy rozpoczęciu najbliższego posiedzenia z jej udziałem. Nie należy zatem sprawdzać wyłącznie daty końca dwóch tygodni. Sąd oddali opozycję, jeżeli interwenient uprawdopodobni interes prawny.
Do czasu prawomocnego uwzględnienia opozycji interwenient bierze udział w sprawie. Jeżeli opozycja zostanie prawomocnie uwzględniona, jego czynności uważa się za niebyłe. Na wskazane w art. 394¹a § 1 pkt 2 postanowienia sądu pierwszej instancji dotyczące opozycji przewidziano zażalenie do innego składu tego sądu, z uwzględnieniem ustawowych wyjątków. Termin ocenia się także według art. 394 § 2.
Jakie czynności może podejmować interwenient?
Według art. 79 co do zasady może podejmować czynności dopuszczalne na danym etapie, ale nie sprzeczne z czynnościami i oświadczeniami wspieranej strony. Od przystąpienia doręcza mu się określone w art. 80 zawiadomienia i orzeczenia. Szczególna sytuacja z art. 81, gdy wyrok ma odnieść bezpośredni skutek prawny w relacji interwenienta z przeciwnikiem wspieranej strony, wymaga osobnej kwalifikacji. Nie każda interwencja ma taki charakter.
Wejście na miejsce strony wymaga jej odrębnego rozważenia i zgody stron zgodnie z art. 83. Samo zgłoszenie przystąpienia nie powoduje takiej zamiany. Należy uwzględnić również art. 82: w późniejszej relacji ze wspieraną stroną mogą powstać ograniczenia zarzutów dotyczących błędnego rozstrzygnięcia lub wadliwego prowadzenia procesu, z wyjątkami wskazanymi w ustawie.
Przed złożeniem pisma trzeba sprawdzić tryb postępowania. Artykuł 505⁴ wyłącza stosowanie przepisów o interwencji w postępowaniu uproszczonym. Opłata od interwencji ubocznej wynosi co do zasady piątą część właściwej opłaty od pozwu, z minimum 30 zł i ustawowymi regułami jej obliczania.
Jeżeli inicjatywa wychodzi od strony chcącej formalnie zawiadomić osobę trzecią, odrębne działanie opisuje tekst o przypozwaniu w procesie cywilnym. Zgłoszenie, dokumenty własnego interesu i etap sprawy można przeanalizować w ramach pomocy prawnej w postępowaniu cywilnym.
Podstawa: art. 75–83, 126, 128, 132, 394, 394¹a i 505⁴ KPC; art. 13, 18–21 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
