Przejdź do treści 
Przejęcie długu polega na wejściu osoby trzeciej na miejsce dłużnika, który zostaje zwolniony z długu. Gdy umowę zawierają dotychczasowy dłużnik i osoba przejmująca, potrzebna jest zgoda wierzyciela. Art. 519 i 522 Kodeksu cywilnego wymagają też właściwej formy. Samo zapewnienie „od dziś płacę za ciebie” nie przesądza, że wierzyciel utracił roszczenie wobec poprzedniej osoby.
Dwie drogi zawarcia umowy
| Kto zawiera umowę | Czyja zgoda jest potrzebna |
|---|---|
| Wierzyciel i osoba trzecia | Dotychczasowego dłużnika; oświadczenie może złożyć którejkolwiek ze stron. |
| Dotychczasowy dłużnik i osoba trzecia | Wierzyciela; oświadczenie może złożyć którejkolwiek ze stron. |
Art. 522 wymaga dla umowy przejęcia długu formy pisemnej pod rygorem nieważności. Taką samą formę musi mieć zgoda wierzyciela. Nie należy przenosić tego ostatniego zdania automatycznie na zgodę dłużnika w pierwszym wariancie; sam art. 522 wskazuje odrębnie zgodę wierzyciela.
W drugim wariancie zgoda wierzyciela jest bezskuteczna, jeżeli nie wiedział on, że przejmujący jest niewypłacalny. Ustawowy skutek z art. 519 § 2 pkt 2 nie zależy więc wyłącznie od uzyskania podpisu. Przed planowaniem zwolnienia dotychczasowego dłużnika trzeba sprawdzić sytuację i wiedzę wierzyciela.
Co się dzieje, gdy zgody brak lub zostaje odmówiona
Każda strona umowy przejęcia może wyznaczyć osobie, której zgoda jest potrzebna, odpowiedni termin na jej udzielenie. Zgodnie z art. 520 bezskuteczny upływ jest równoznaczny z odmową, nie z milczącą zgodą.
Jeżeli potrzebna była zgoda dłużnika i jej odmówił, art. 521 § 1 nakazuje uważać umowę za niezawartą. Przy odmowie wierzyciela § 2 reguluje odpowiedzialność osoby, która miała przejąć dług, wobec dotychczasowego dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie żądał od niego świadczenia. Nie jest to jednak samo skuteczne zastąpienie dłużnika wobec wierzyciela.
Sprawdź zarzuty i zabezpieczenia
Przejmującemu przysługują wobec wierzyciela zarzuty poprzedniego dłużnika, z wyjątkiem potrącenia z wierzytelności poprzedniego dłużnika. Art. 524 § 2 ogranicza natomiast powoływanie się na zarzuty z wewnętrznej relacji przejmującego z poprzednim dłużnikiem, z wyjątkiem tych, o których wierzyciel wiedział. To powód, aby osobno przeanalizować obie relacje.
Art. 525 przewiduje wygaśnięcie poręczenia lub ograniczonego prawa rzeczowego ustanowionego przez osobę trzecią z chwilą przejęcia, chyba że właściwa osoba zgodzi się na dalsze trwanie zabezpieczenia. Nie zakładaj więc, że zmiana osoby zobowiązanej zachowa bez dodatkowego sprawdzenia cały dotychczasowy pakiet zabezpieczeń.
Do oceny przygotuj dokument pierwotnego długu, projekt przejęcia, wymagane zgody, informację o wypłacalności i dokumenty zabezpieczeń. Podstawą są art. 519–525 Kodeksu cywilnego. Analiza umowy przejęcia długu powinna ustalić, kto po jej zawarciu ma rzeczywiście pozostawać zobowiązany. Ten tekst nie dotyczy cesji zmieniającej wierzyciela.
