Przejdź do treści 
Niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie komornika przy wykonywaniu czynności może rodzić obowiązek naprawienia wynikłej z niego szkody. Podstawę stanowi art. 36 ustawy o komornikach sądowych. Do uzasadnienia roszczenia potrzebne jest jednak ustalenie naruszenia prawa, własnej szkody oraz normalnego związku między nimi. Sam niekorzystny skutek egzekucji nie dowodzi tych przesłanek.
Wskaż konkretną czynność i konkretną niezgodność z prawem
Ogólna ocena, że postępowanie było niesprawiedliwe lub dotkliwe, nie pozwala jeszcze określić podstawy żądania. Ustal, kto dokonał danej czynności, kiedy to nastąpiło, jaki obowiązek miał zastosowanie i na czym polegało działanie albo zaniechanie sprzeczne z prawem.
Przydatne są dokumenty z akt egzekucyjnych, zawiadomienia, protokoły, korespondencja oraz orzeczenia odnoszące się do czynności. Ich znaczenie trzeba odnieść do zakresu roszczenia. Orzeczenie uchylające czynność może być istotnym materiałem, ale samo nie wykazuje, że każda wskazana przez poszkodowanego strata powstała właśnie wskutek tego naruszenia.
Kto odpowiada według ustawy
Art. 36 ust. 1 wskazuje komornika, a ust. 2 przewiduje solidarną odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę. Ustawa odróżnia ten układ od wewnętrznych rozliczeń między podmiotami odpowiedzialnymi. Dlatego nie należy utożsamiać roszczenia poszkodowanego z późniejszym regresem.
Trzeba też sprawdzić, kto faktycznie wykonywał czynności. Za szkodę spowodowaną naruszeniem prawa przez zastępcę będącego asesorem, wyznaczonego na podstawie art. 43 ust. 1 komornik odpowiada jak za własne działanie lub zaniechanie. Komornik pełniący funkcję zastępcy innego komornika odpowiada za własne działanie lub zaniechanie w tym charakterze. Samo nazwisko na starszym piśmie z kancelarii może więc nie wystarczyć do prawidłowej identyfikacji.
Skarga na czynność służy innemu żądaniu niż odszkodowanie
Skarga z art. 767 KPC pozwala, w przewidzianym ustawą zakresie, domagać się zmiany lub uchylenia czynności albo dokonania czynności zaniechanej. Nie jest tym samym co żądanie zapłaty naprawiającej powstałą szkodę. Wybór i termin środka dotyczącego samej egzekucji wymagają osobnej oceny.
Nie należy odkładać sprawdzenia dostępnego środka tylko dlatego, że rozważane jest przyszłe odszkodowanie. Z drugiej strony samo uwzględnienie skargi nie oznacza automatycznej wypłaty całej sumy określonej przez skarżącego. W roszczeniu odszkodowawczym pozostają pytania o rzeczywisty uszczerbek i jego przyczynę.
Rozdziel kwotę szkody od kwoty objętej egzekucją
Zestaw każdy składnik żądania z dokumentem i wyjaśnieniem związku z konkretnym naruszeniem. Nie można bez takiego uzasadnienia uznać całej egzekwowanej należności, każdego kosztu albo każdego niekorzystnego następstwa za szkodę należną od komornika.
Przykład hipotetyczny: czynność została następnie uchylona, a zainteresowany wskazuje koszt określonego działania podjętego w jej następstwie. Do analizy potrzebne są zarówno dokumenty wyjaśniające przyczynę uchylenia, jak i dowód kosztu oraz jego normalnego związku z naruszeniem. Wynik nie wynika wyłącznie z późniejszej zmiany czynności.
Art. 37 ustawy przewiduje obowiązkowe ubezpieczenie OC komornika w ustawowym zakresie. Sam fakt ubezpieczenia nie tworzy jednak automatycznej należności za każde zajęcie ani nie zastępuje wykazania podstaw odpowiedzialności.
Źródła: art. 36–37 ustawy o komornikach sądowych, art. 767 KPC i art. 6 oraz 361–363 KC. W ramach analizy roszczenia wynikającego z czynności komorniczych warto oddzielić pilne środki dotyczące egzekucji od podstaw i wysokości żądania odszkodowawczego.
