Przejdź do treści 
Jeżeli korzystasz z ubezpieczenia kosztów ochrony prawnej, wskazanie prawnika przez ubezpieczyciela nie musi oznaczać, że tracisz prawo własnego wyboru. Art. 27 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej przyznaje ubezpieczonemu swobodny wybór adwokata lub radcy prawnego w określonym zakresie. Trzeba jednak oddzielić to uprawnienie od odpowiedzi na pytanie, czy polisa pokrywa daną sprawę i całe uzgodnione honorarium.
Najpierw ustal, jakie ubezpieczenie rzeczywiście masz
Art. 27 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej dotyczy ochrony prawnej zaliczonej do grupy 17. Zakład ubezpieczeń zobowiązuje się w zamian za składkę do poniesienia kosztów postępowania sądowego oraz wykonania innych usług bezpośrednio związanych z ochroną ubezpieczeniową. Sama nazwa pakietu, słowo „pomoc” albo dostęp do infolinii nie wystarczają do ustalenia, że chodzi o ten rodzaj ochrony.
Ochrona prawna może być wyodrębniona w części szerszej umowy, z odrębną składką. Odszukaj więc polisę, właściwą część umowy i ogólne warunki ubezpieczenia. Nie utożsamiaj tej ochrony z OC sprawcy szkody ani z ubezpieczeniem odpowiedzialności zawodowej prawnika. W każdym z tych przypadków inne jest pytanie o to, czyje ryzyko i jakie koszty są objęte umową.
Wybór prawnika i pokrycie kosztów to dwa ustalenia
Według art. 27 ust. 3 ubezpieczony może swobodnie wybrać adwokata lub radcę prawnego do obrony, reprezentowania lub wspierania jego interesów w postępowaniu sądowym. W tym materiale chodzi o sprawę cywilną. Ustawowego prawa wyboru nie należy sprowadzać do pytania, czy proponowana przez ubezpieczyciela osoba znajduje się na jego liście współpracowników.
Nie wynika stąd jednak, że każdy wybrany zakres zlecenia i każda stawka zostaną w całości sfinansowane. Osobno trzeba ustalić objęcie sprawy ochroną, zakres kosztów, limit oraz sposób rozliczenia. Także samodzielnej porady poza postępowaniem nie należy uznawać za automatycznie finansowaną tylko dlatego, że powołujesz się na art. 27 ust. 3. W tej części potrzebna jest analiza rzeczywistej umowy, a nie założenie o jednakowej treści wszystkich polis.
| Pytanie | Co ustalić |
|---|---|
| Czy działa ustawowe prawo wyboru? | Rodzaj ubezpieczenia, zakres pomocy i ewentualny wyjątek z art. 27. |
| Czy sprawa jest objęta ochroną? | Treść umowy, zdarzenie i stanowisko ubezpieczyciela. |
| Jakie koszty zostaną pokryte? | Zakres finansowania, limit i sposób rozliczenia z uwzględnieniem uzgodnionego wynagrodzenia. |
Co zrobić przy różnicy zdań z ubezpieczycielem
Ustawa przewiduje odrębne rozwiązanie na wypadek sprzeczności interesów lub różnicy zdań w sprawie rozstrzygnięcia sporu. Ubezpieczyciel albo właściwa jednostka likwidująca szkody ma poinformować o prawie wyboru prawnika oraz o możliwości rozstrzygnięcia sporu przez sąd polubowny lub w inny sposób zapewniający porównywalną gwarancję obiektywności. Poddanie sporu pod rozstrzygnięcie sądu polubownego wymaga umowy stron; nie należy przedstawiać tej możliwości jako automatycznie narzuconego arbitrażu.
Poproś o jasne rozdzielenie przyczyn stanowiska: czy ubezpieczyciel kwestionuje własny wybór, objęcie zdarzenia ochroną, konkretny koszt czy proponowaną wysokość wynagrodzenia. Zachowaj całą odpowiedź. Samo ogólne stwierdzenie „możemy zapewnić tylko naszego prawnika” nie wyjaśnia, na jakiej podstawie oceniono poszczególne kwestie.
Nie każda ochrona prawna podlega tej samej regule
Art. 27 ust. 7 wyłącza stosowanie ust. 1–6 do wskazanych przypadków: ryzyk związanych z użytkowaniem statków żeglugi morskiej, określonej działalności ubezpieczyciela OC prowadzonej równocześnie w jego własnym interesie oraz szczególnej pomocy w państwie UE innym niż państwo zamieszkania ubezpieczonego, jeżeli stanowi ona część umowy dotyczącej wyłącznie pomocy osobom w trudnościach podczas podróży lub nieobecności w miejscu zamieszkania. Dla tego ostatniego przypadku ust. 8 przewiduje także odpowiednią informację o ograniczeniu i dodatkowym charakterze ochrony. Wyjątków nie można zastąpić samą nazwą handlową produktu.
Przed zleceniem pomocy ustal z prawnikiem jej zakres i wynagrodzenie, a z ubezpieczycielem finansowanie. Do konsultacji dotyczącej uprawnień z polisy przygotuj umowę, warunki ochrony oraz pełne stanowisko zakładu. Analiza tych dokumentów pozwala odróżnić spór o wybór od sporu o koszty; samo umówienie rozmowy z kancelarią nie jest potwierdzeniem rozliczenia jej usług z Twojej polisy.
