Przejdź do treści 
Gdy protokół błędnie oddaje przebieg rozprawy, można żądać jego sprostowania lub uzupełnienia. Najpierw ustal jednak sposób protokołowania: czy oprócz pisemnej części istnieje sądowe nagranie, czy przebieg utrwalano wyłącznie na piśmie. Od tego zależy, czego powinno się oczekiwać od zapisu.
Protokół przy nagraniu nie musi być stenogramem
Art. 157–158 KPC rozdzielają zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku oraz część pisemną. Pisemna część zawiera między innymi oznaczenie osób i sprawy, zarządzenia i orzeczenia, streszczenie wyników postępowania dowodowego oraz wymagane czynności stron. Gdy nagranie ze względów technicznych nie jest możliwe, protokół wyłącznie pisemny ma szerszą treść według art. 158 § 2. Brak dosłownego przepisania każdej wypowiedzi nie oznacza więc w każdym wariancie tego samego uchybienia.
Wskaż dokładnie, co jest błędne albo pominięte
W żądaniu podaj sąd, sygnaturę i datę posiedzenia, a następnie oznacz fragment protokołu. Rozdziel sprostowanie nieprawidłowego zapisu od uzupełnienia pominiętej czynności. Zaproponuj konkretną treść i wskaż, z czego wynika, że tak przebiegało posiedzenie. Jeżeli istnieje nagranie, pomocny jest precyzyjny moment zapisu, a nie samo ogólne odesłanie do wielogodzinnego pliku.
Przykładowo czym innym jest pomylona data dokumentu, a czym innym brak wzmianki o podtrzymanym żądaniu. Wniosek nie służy dopisaniu po rozprawie nowej wersji stanowiska ani poprawieniu zeznań tylko dlatego, że ich skutek okazał się niekorzystny. Ma odtworzyć rzeczywisty przebieg.
Art. 160 przewiduje własną granicę czasu
Strona może żądać sprostowania lub uzupełnienia najpóźniej na następnym posiedzeniu. Jeżeli chodzi o protokół rozprawy, po której zamknięciu wydano wyrok, żądanie można zgłosić, dopóki akta znajdują się w sądzie. Nie jest to ogólny tygodniowy termin od każdego udostępnienia protokołu. Warto sprawdzić dokument niezwłocznie i ustalić rzeczywisty stan akt, zamiast odkładać kontrolę do przyszłej apelacji.
Od zarządzenia przewodniczącego można odwołać się do sądu w ciągu tygodnia od jego doręczenia. To środek wyraźnie wskazany w art. 160 § 1, a nie automatyczne zażalenie do sądu nadrzędnego. Przed jego przygotowaniem porównaj pierwotne żądanie, odpowiedź przewodniczącego i materiał potwierdzający proponowaną korektę.
Nagrania nie poprawia się przez montaż
Art. 160 § 2 stanowi, że zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku nie podlega sprostowaniu. Nie można żądać usunięcia wypowiedzianych słów lub zastąpienia ich lepszą wersją. Jeżeli plik ma problem techniczny, trzeba go konkretnie wskazać sądowi; nie daje to podstaw do samodzielnego przerabiania materiału, który ma dokumentować przebieg czynności.
Transkrypcja też nie powstaje automatycznie na każde żądanie w pełnym zakresie. Art. 158 § 4 pozwala przewodniczącemu zarządzić transkrypcję odpowiedniej części, gdy jest to niezbędne dla prawidłowego orzekania. Należy odróżnić ją od samego nagrania i pisemnego protokołu.
Dwie sąsiednie czynności, które nie zastępują sprostowania
Załącznik do protokołu z art. 161 może utrwalać wnioski i oświadczenia, ale samo jego złożenie nie zmienia automatycznie treści istniejącego protokołu. Z kolei zastrzeżenie z art. 162 dotyczy uchybienia przepisom przez sąd, nie tylko błędu zapisu. Jeżeli wystąpiły oba problemy, trzeba wyraźnie rozdzielić oba żądania.
Poradnik o pierwszej rozprawie cywilnej pomaga uporządkować ogólny udział w posiedzeniu. Po dostrzeżeniu błędu zapisu potrzebna jest jednak konkretna korekta, właściwy termin i materiał, z którym można ją porównać.
Przy pomocy w sprawie cywilnej przekaż cały protokół, informację o nagraniu, własne pierwotne pismo oraz propozycję zmian z oznaczeniem fragmentów. Pozwala to ocenić, co rzeczywiście pominięto lub zapisano nieprawidłowo, bez zastępowania protokołu nowym opisem sprawy.
