Przejdź do treści 
W rozwodzie stanowisko dotyczące winy jest jedną z decyzji procesowych. Nie przesądza automatycznie o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dzieckiem ani o większym udziale w majątku wspólnym. Przygotowując żądania, warto oddzielić te zagadnienia i wskazać fakty właściwe dla każdego z nich.
Co oznacza decyzja o orzekaniu o winie?
Sąd rozstrzyga, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia. Na zgodne żądanie małżonków zaniecha orzekania o winie; skutki są wówczas takie, jak gdyby żadne z nich jej nie ponosiło. Brak zgodnego żądania oznacza potrzebę rozstrzygnięcia tej kwestii, ale nie obowiązek żądania wyłącznej winy drugiej osoby.
Zgoda na pominięcie winy nie zastępuje przesłanek rozwodu. Sąd nadal bada zupełny i trwały rozkład pożycia oraz ustawowe przeszkody. Nie gwarantuje też wyroku na pierwszej rozprawie, bo spór może dotyczyć dzieci, alimentów lub innych żądań.
Jak oddzielić dowody dotyczące winy od sytuacji dziecka?
Przy winie znaczenie ma zachowanie małżonków i jego związek z rozkładem pożycia. W sprawach dziecka trzeba natomiast przedstawić jego potrzeby, bezpieczeństwo, codzienną opiekę, relacje z rodzicami i możliwości wykonywania obowiązków. Ten sam fakt może mieć znaczenie w kilku obszarach, lecz za każdym razem trzeba wyjaśnić dlaczego.
Rozstrzygnięcie o winie nie służy przyznaniu „lepszemu małżonkowi” większej władzy nad dzieckiem. Sąd ocenia dobro dziecka, uwzględnia pisemne porozumienie rodziców, gdy jest z nim zgodne, oraz ustala właściwe rozstrzygnięcia. Na zgodny wniosek stron nie orzeka o kontaktach; sama zgoda na rozwód bez winy nie jest takim wnioskiem.
Alimenty na dziecko i na małżonka mają różne podstawy
Alimenty na dziecko zależą przede wszystkim od jego usprawiedliwionych potrzeb i możliwości zarobkowych oraz majątkowych rodziców, z uwzględnieniem osobistej opieki. Nie stanowią sankcji za winę w rozpadzie małżeństwa.
Wina może natomiast wpływać na alimenty między byłymi małżonkami. Art. 60 KRO odróżnia roszczenie małżonka, który nie jest wyłącznie winny i znajduje się w niedostatku, od sytuacji małżonka niewinnego, którego sytuacja materialna istotnie pogorszyła się wskutek rozwodu orzeczonego z wyłącznej winy drugiej strony. Samo ustalenie winy nie przyznaje alimentów automatycznie.
Wina a podział majątku
Zasadą są równe udziały małżonków w majątku wspólnym. Ustalenie nierównych udziałów wymaga przesłanek z art. 43 § 2–3 KRO: ważnych powodów oraz oceny stopnia przyczynienia się do powstania majątku. Uwzględnia się również osobistą pracę przy wychowaniu dzieci i prowadzeniu gospodarstwa domowego. Wyłączna wina w rozwodzie nie zastępuje tej oceny.
Podział majątku może znaleźć się w wyroku rozwodowym na wniosek, jeśli nie spowoduje nadmiernej zwłoki. W rozbudowanym sporze majątkowym potrzebne może być osobne postępowanie. Rozdzielenie tych spraw pozwala jasno określić cel każdego żądania.
Jak przygotować stanowisko do konsultacji?
- Zapisz osobno oczekiwane rozstrzygnięcie o winie, dziecku, alimentach i majątku.
- Przy każdym żądaniu wskaż fakty oraz dostępne dokumenty i świadków.
- Oddziel kwestie uzgodnione od spornych; nie trzeba spierać się o wszystko jednocześnie.
- Zachowaj dowody w oryginalnej postaci i ustal, czy zostały uzyskane zgodnie z prawem.
Tak przygotowane materiały można omówić w ramach pomocy w sprawach rozwodowych. Dalsze przygotowanie wyjaśniają poradniki o pozwie rozwodowym, sądzie i dokumentach, dowodach dotyczących winy oraz przebiegu pierwszej rozprawy rozwodowej.
