Odroczenie kary – kiedy i jak można to zrobić? – Adwokat Wrocław

Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności — przesunięcie rozpoczęcia wykonania kary w przypadkach określonych w ustawie.

Prawomocnie orzeczona kara pozbawienia wolności podlega wykonaniu, chyba że sąd wyda orzeczenie wstrzymujące lub odraczające jej wykonanie albo zachodzi inna ustawowa podstawa. Odroczenie może być obligatoryjne na czas przeszkody z art. 150 k.k.w. albo fakultatywne w granicach czasowych określonych w art. 151 k.k.w., w tym w szczególnej sytuacji ciąży lub samotnej opieki nad dzieckiem.

Po uzyskaniu przez orzeczenie wykonalności postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie. Co do zasady sąd poleca zatrzymać skazanego i doprowadzić go do aresztu śledczego. Tylko w uzasadnionym wypadku, na wniosek skazanego i przy pozytywnej ocenie jego dotychczasowej postawy, sąd może wezwać go do samodzielnego stawienia się w wyznaczonym terminie. Niezależnie od sposobu skierowania kary do wykonania skazany może wystąpić o odroczenie, jeżeli zachodzi ustawowa przesłanka.

Wniosek o odroczenie wykonania kary rozpoznaje co do zasady sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można skorzystać z pomocy adwokata prowadzącego sprawy karne we Wrocławiu.

W jaki sposób odroczyć karę?

Wniosek powinien wskazywać żądanie, ustawową przesłankę odroczenia, istotne okoliczności faktyczne oraz dowody, które je potwierdzają. Ocena spełnienia przesłanek i decyzja należą do sądu.

Do wniosku należy dołączyć dostępne dokumenty, które potwierdzają okoliczności istotne dla wskazanej przesłanki odroczenia. Ich znaczenie i wiarygodność ocenia sąd, a samo ich złożenie nie przesądza rozstrzygnięcia.

Czy złożenie wniosku wstrzymuje wykonanie kary?

Samo złożenie wniosku o odroczenie nie wstrzymuje wykonania kary. Do czasu wydania postanowienia wykonanie może być kontynuowane; co do zasady sąd poleca zatrzymać i doprowadzić skazanego, a wezwanie do samodzielnego stawienia się jest możliwe tylko na jego wniosek, w uzasadnionym wypadku. Można złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, ale samo zgłoszenie takiego żądania również nie wstrzymuje wykonania kary. Zgodnie z art. 9 § 4 k.k.w. sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach postanowić inaczej; dopiero wydane postanowienie wywołuje skutek w zakresie w nim określonym. Powiązane zagadnienia: prawo karne.

Przesłanki odroczenia kary

Obligatoryjne

Kwestia obligatoryjnego odroczenia kary została zawarta w art. 150 k.k.w. Zgodnie z tym przepisem, sąd jest zobowiązany do odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności w wypadku choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby uniemożliwiającej wykonywanie kary. Odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności następuje do czasu ustania przeszkody.

Za ciężką chorobę uznaje się taki stan skazanego, w którym umieszczenie go w zakładzie karnym może zagrażać życiu lub spowodować dla jego zdrowia poważne niebezpieczeństwo (art. 150 § 2 k.k.w.).

Choroba psychiczna nie prowadzi automatycznie do odroczenia. Zarówno choroba psychiczna, jak i inna ciężka choroba musi w konkretnym stanie uniemożliwiać wykonywanie kary; w odniesieniu do ciężkiej choroby ustawową miarę określa art. 150 § 2 k.k.w.

Nie każda choroba uzasadnia odroczenie. Rozstrzygające jest to, czy w konkretnym stanie choroba uniemożliwia wykonywanie kary według kryteriów z art. 150 k.k.w.; możliwość leczenia w warunkach penitencjarnych może mieć znaczenie dowodowe, ale nie zastępuje ustawowego testu.

Jeżeli ocena stanu zdrowia wymaga wiadomości specjalnych, sąd może dopuścić dowód z opinii biegłego. Znaczenie opinii zależy od jej treści i całokształtu materiału dowodowego; nie przesądza ona z góry pozytywnego rozstrzygnięcia. Dlatego też w tego typu sprawach przydatna może być pomoc adwokata na etapie wykonania kary. Obrońca ustanowiony w postępowaniu wykonawczym może przeanalizować opinię oraz – jeżeli istnieją ku temu podstawy – sformułować do niej zastrzeżenia i złożyć odpowiednie wnioski dowodowe.

Fakultatywne

Powyżej wskazano przypadki związane ze stanem zdrowia skazanego, które powodują, że sąd musi odroczyć wykonanie kary.

Jeżeli jednak nasz stan zdrowia nie stanowi przeszkody do wykonania kary (w tym do pobytu w zakładzie karnym) istnieją również inne sytuacje, których wystąpienie będzie powodowało możliwość zastosowania instytucji odroczenia wykonania kary.

Sąd ma możliwość odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności na okres do roku, jeżeli natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki. Również w stosunku do skazanej kobiety ciężarnej oraz osoby skazanej samotnie sprawującej opiekę nad dzieckiem sąd może odroczyć wykonanie kary na okres do 3 lat po urodzeniu dziecka. Odroczenia można udzielić kilkakrotnie, lecz ich łączny okres nie może przekroczyć granic określonych w art. 151 § 1 k.k.w. Okres ten biegnie od dnia wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu (art. 151 § 3 k.k.w.).

Poniższe okoliczności nie stanowią automatycznych podstaw odroczenia. Każda z nich może mieć znaczenie tylko wtedy, gdy w konkretnym stanie faktycznym natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki w rozumieniu art. 151 § 1 k.k.w.; przykładowo można analizować:

• konieczność zapewnienia rodzinie środków finansowych do życia i funkcjonowania,
• konieczność zapewnienia opieki innym członkom rodziny ze względu na ich wiek, chorobę lub niepełnosprawność, gdy opieki tej nie mogą zapewnić inne osoby,
• choroba skazanego inna niż ciężka choroba uniemożliwiająca wykonanie kary,
• konieczność przeprowadzenia operacji zaplanowanej na długo przed wydaniem wyroku skazującego,
• konieczność kontynuowania nauki, gdy natychmiastowe wykonanie kary powoduje przerwanie edukacji, której koniec lub jej wyodrębniony fragment (klasa, semestr) jest nieodległy,
• konieczność uregulowania ważnych spraw zawodowych lub osobistych,
• potrzebę wykonania pilnych zadań związanych z naszą działalnością zawodową lub prac polowych,
• nagłe niespodziewane zdarzenie wymagające pilnego podjęcia czynności eliminujących jego skutki.

Jeżeli liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekracza w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów, sąd może na podstawie art. 151 § 2 k.k.w. odroczyć wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze do roku. Ustawa wyłącza tę podstawę odroczenia wobec następujących skazanych:

• skazani za przestępstwa popełnione z zastosowaniem przemocy lub groźby jej użycia,
• skazani określeni w art. 64 § 1 lub 2, art. 64a albo art. 65 Kodeksu karnego,
• skazani za przestępstwa z art. 197–203 Kodeksu karnego popełnione w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych.

W razie wątpliwości dotyczących odroczenia wykonania kary lub innych spraw karnych można skontaktować się z Kancelarią Adwokacką LexActa prowadzącą sprawy karne we Wrocławiu. Pomoc prawna jest świadczona na terenie województw dolnośląskiego i opolskiego, a także w sprawach prowadzonych w innych częściach kraju.