Zniewaga i zniesławienie: jak dochodzić swoich praw? Porada adwokata z Kancelarii – art. 216 k.k przestępstwo znieważenia

Przestępstwo znieważenia (art. 216 k.k.) – pomocą służy doświadczony adwokat z Wrocławia

Zniewaga z art. 216 KK dotyczy obraźliwego potraktowania osoby w warunkach określonych w ustawie. Trzeba zbadać formę, kontekst oraz to, czy wypowiedź nastąpiła w obecności pokrzywdzonego, publicznie albo z zamiarem dotarcia do niego. Nie każda krytyka lub nieprzyjemna wypowiedź wypełnia te przesłanki. Zniesławienie z art. 212 KK jest odrębnym przestępstwem.

Sposoby znieważania (art. 216 Kodeksu karnego) – Kancelaria adwokacka wyjaśnia

Przepisy prawa określają trzy sposoby w jakich może dojść do popełnienia przestępstwa znieważania:

1. znieważenie innej osoby w jej obecności;
2. znieważenie innej osoby, choćby podczas jej nieobecności, lecz publicznie;
3. znieważenie innej osoby podczas jej nieobecności, lecz z zamiarem, aby zniewaga do tej osoby dotarła (np. za pośrednictwem osoby trzeciej).

Co to znaczy znieważenie?

 

Znieważać oznacza  ubliżać komuś, lżyć, obrażać kogoś . Ocena dotyczy znieważającej formy i kontekstu zachowania oraz przesłanek art. 216 k.k.; nie zależy od wykazania, że obraźliwa wypowiedź jest nieprawdziwa. Nie każda krytyczna lub nieprzyjemna wypowiedź jest zniewagą.

 

 

Jak dochodzi do znieważenia? 

Przestępstwo znieważanie może zostać popełnione m.in. przez takie  działania jak wypowiedzi ustne lub pisemną, gesty czy rysunki na rzecz pokrzywdzonego.

Odczucia pokrzywdzonego

Do popełnienia przestępstwa zniewagi dochodzi nawet jeżeli u osoby będącej adresatem nie wystąpił skutek w postaci odczucia, że urażono jej godność osobistą lub ją obrażono. Liczy się jedynie postępowanie sprawcy w zakresie podjętego działania. Przy zniewadze dokonanej pod nieobecność pokrzywdzonego zachowanie musi być publiczne albo podjęte z zamiarem, aby zniewaga do niego dotarła; nie można pominąć tych warunków.

 

Zniewaga – ściganie z oskarżenia prywatnego

Jeżeli czujemy się pokrzywdzeni przez inną osobą, która nas znieważyła musimy pamiętać, iż przestępstwo to ścigane jest z oskarżenia prywatnego. Co do zasady oskarżenie wnosi pokrzywdzony. Prokurator może jednak wszcząć postępowanie albo do niego wstąpić, gdy wymaga tego ochrona praworządności lub interes społeczny (art. 60 § 1 k.p.k.). Powiązane zagadnienia: prawo karne.

Odnosząc się do sposobu postępowania, pamiętać należy, iż w pierwszej kolejności należy sporządzić prywatny akt oskarżenia który według art. 487 k.p.k. może ograniczyć się do oznaczenia oskarżonego, zarzucanego czynu i wskazania dowodów. Policja na żądanie pokrzywdzonego przyjmuje także skargę ustną lub pisemną, w razie potrzeby zabezpiecza dowody i przesyła ją sądowi (art. 488 k.p.k.). Ryczałt wydatków wynosi 1000 zł; do obowiązku powstałego przed 1 lipca 2025 r. stosuje się dotychczasową wysokość. Możliwe jest zwolnienie od wyłożenia kosztów na warunkach art. 623 k.p.k. Wniesienie oskarżenia inicjuje sprawę karną. Podczas posiedzeń sądowych musimy przedstawić swoje stanowisko, wnosząc o wymierzenie oskarżonemu określonej kary oraz o przeprowadzenie odpowiednich dowodów. Z uwagi na znaczny stopień skomplikowania powyższego procesu warto zlecić prowadzenie ww. spraw profesjonaliście, który pomoże ocenić dowody i przygotować wnioski, bez gwarantowania wyniku postępowania.

Zniewaga – sprawa karna czy cywilna?

Osoba znieważająca inną osobę może ponosić, po spełnieniu właściwych przesłanek, nie tylko odpowiedzialność karną ale również cywilną. W przypadku przestępstwa zniewagi możliwe jest dochodzenie swoich praw zarówno przed sądem karnym, jak i przed sądem cywilnym – zniewaga może stanowić naruszenie dóbr osobistych, które podlegają ochronie według przepisów prawa cywilnego.

Znieważenie w środkach masowego przekazu

W ostatnich czasach bardzo często dochodzi do popełniania przestępstw zniewagi w Internecie, gdzie ludzie ośmieleni wizją iluzorycznej anonimowości, dopuszczają się szkalowania i obrażania innych. Co prawda ustalenie sprawcy czynu popełnionego w przestrzeni wirtualnej nie zawsze jest proste, jednak przy podjęciu odpowiednich, konkretnych działań zdecydowanie możliwe.  W tym celu można złożyć stosowne wnioski do organów ścigania w celu podjęcia działań, które mają to na celu. Kancelaria Adwokacka LexActa Adwokat Radosław Grzyb zajmuje się przygotowaniem stosownych wniosków o ustalenie sprawców naruszeń dokonanych w Internecie, a następnie prowadzeniem spraw przeciwko takim osobom.

Katalog kar za znieważenie (216 § 1 i § 2 k.k.)

Należy wskazać, iż katalog kar za znieważenie jest zróżnicowany i zależny od tego czy zostały wypełnione znamiona typu podstawowego czy też typu kwalifikowanego. Przestępstwo znieważenia w typie podstawowym znieważenia zagrożone jest karą grzywny albo karą ograniczenia wolności. Z kolei typ kwalifikowany podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Jeżeli zniewagę wywołało wyzywające zachowanie pokrzywdzonego albo odpowiedział on naruszeniem nietykalności cielesnej lub wzajemną zniewagą, sąd może odstąpić od wymierzenia kary (art. 216 § 3 k.k.). Nie jest to automatyczne wyłączenie odpowiedzialności.