Przejdź do treści ODWOŁANIE DAROWIZNY – COFNIĘCIE DAROWIZNY WYKONANEJ
Kancelaria Adwokacka Wrocław – Adwokat Wrocław
Darowizna to akt prawny, który umożliwia przeniesienie własności majątku z jednej osoby na inną, bez oczekiwania na jakąkolwiek rekompensatę finansową. Jest to często stosowany środek przekazywania majątku na przykład między członkami rodziny lub bliskimi przyjaciółmi. Niemniej jednak, czasami sytuacje życiowe lub prawne mogą skłonić do odwołania takiej darowizny. W artykule tym omówimy, kiedy i jak można odwołać darowiznę zgodnie z polskim prawem.
Darowizna – nieodpłatne rozporządzenie – umowa darowizny
Darowizna to akt prawny, w wyniku którego darczyńca zobowiązuje się do przekazania części swojego majątku drugiej osobie, obdarowanemu, bez konieczności otrzymywania za to jakiejkolwiek zapłaty. Akty darowizny są dość powszechne, zwłaszcza w sytuacjach, w których rodzice chcą przekazać majątek swoim dzieciom lub osoby pragną wspomóc bliskich przyjaciół finansowo. Oświadczenie darczyńcy powinno mieć formę aktu notarialnego, lecz umowa zawarta bez tej formy staje się ważna po spełnieniu przyrzeczonego świadczenia. Nie usuwa to szczególnych wymogów dotyczących przedmiotu darowizny: przeniesienie własności nieruchomości wymaga aktu notarialnego.
Czy darowiznę można odwołać? Cofnięcie darowizny wykonanej z powodu rażącej niewdzięczności oraz cofnięcie darowizny niewykonanej z powodu zmiany stanu majatkowego.
Darowizna wykonana
W polskim prawie istnieje możliwość odwołania wykonanej darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego. Sama utrata zaufania, zwykły konflikt lub niespełnienie oczekiwań darczyńcy nie wystarczają. Potrzebne jest kwalifikowane zachowanie, oceniane z uwzględnieniem jego ciężaru i całokształtu relacji. Darczyńca ma prawo do odwołania darowizny, jeżeli obdarowany dopuścił się działań lub zachowań rażąco niewdzięcznych.
Darowizna niewykonana
Niewykonaną darowiznę darczyńca może odwołać, jeżeli po zawarciu umowy jego własny stan majątkowy zmienił się tak, że wykonanie zagrażałoby jego utrzymaniu odpowiadającemu usprawiedliwionym potrzebom albo ciążącym na nim ustawowym obowiązkom alimentacyjnym. Art. 896 KC dotyczy sytuacji darczyńcy, a nie problemów finansowych obdarowanego.
Co stanowi rażącą niewdzięczność wobec darczyńcy – odwołanie darowizny Adwokat Wrocław
Rażąca niewdzięczność może mieć różne formy, ale jest to zazwyczaj umyślne zachowanie, które jest rażąco niestosowne wobec darczyńcy i jest sprzeczne z jego dobrocią i intencjami przy przekazywaniu darowizny. Przykłady takiego zachowania obejmują:
- Ataki na życie lub zdrowie darczyńcy: Przemoc lub poważne groźby wobec darczyńcy mogą przemawiać za rażącą niewdzięcznością; znaczenie mają jednak udowodnione okoliczności konkretnego zachowania.
- Oskarżenia lub zniesławianie darczyńcy: Jeśli obdarowany publicznie lub prywatnie zniesławia lub oskarża darczyńcę o coś, co jest nieprawdziwe i krzywdzące, może to stanowić rażącą niewdzięczność.
- Brak opieki w sytuacjach kryzysowych: Jeżeli darczyńca znajduje się w trudnej sytuacji, na przykład w wyniku choroby lub starości, a obdarowany zaniedbuje go lub nie zapewnia odpowiedniej opieki, to może być uważane za rażącą niewdzięczność.
Procedura odwołania z powodu rażącej niewdzięczności – oświadczenie oraz pozew do sądu.
Procedura odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest dokładnie uregulowana przez kodeks cywilny. Darczyńca może odwołać darowiznę, jeżeli uważa, że został dotknięty rażącą niewdzięcznością ze strony obdarowanego. Wówczas darczyńca powinien podjąć następujące kroki:
-
Oświadczenie o odwołaniu: Darowiznę odwołuje się przez pisemne oświadczenie złożone obdarowanemu. Należy wskazać konkretne zachowania i zachować dowód doręczenia. Z powodu niewdzięczności nie można odwołać darowizny po upływie roku od dowiedzenia się o niej przez uprawnionego. Przebaczenie wyłącza tę podstawę odwołania; sytuacja spadkobierców darczyńcy podlega dodatkowym warunkom art. 899 KC.
-
Zwrot i ewentualny proces: Gdy obdarowany kwestionuje obowiązek zwrotu, może być potrzebne odpowiednie powództwo. Samo odwołanie darowizny nieruchomości nie przenosi jej własności z powrotem: potrzebna jest umowa zwrotna w wymaganej formie albo właściwe orzeczenie zastępujące oświadczenie woli. Dobrowolne wykonanie obowiązku zwrotu nie wymaga sporu sądowego.
Odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest procedurą skomplikowaną, dlatego zawsze zaleca się skonsultowanie tej sprawy z prawnikiem, który pomoże zrozumieć proces i zastosować się do obowiązujących przepisów.
Warto pamiętać, że każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, i to sąd decyduje, czy zachowanie obdarowanego faktycznie stanowi rażącą niewdzięczność i czy jest podstawą do odwołania darowizny.
Podsumowanie – Kancelaria Adwokacka Wrocław
Odwołanie darowizny w Polsce jest możliwe tylko w określonych sytuacjach. Procedura odwołania jest dokładnie uregulowana i wymaga działania zgodnie z przepisami prawa. Jeśli jesteś w sytuacji, w której rozważasz odwołanie darowizny, zawsze warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże Ci zrozumieć proces i zastosować się do obowiązujących przepisów.
