Małżonek nie dokłada się do utrzymania rodziny: roszczenie przed rozwodem

Jedno z małżonków opłaca mieszkanie i codzienne potrzeby dzieci, drugie zatrzymuje całe wynagrodzenie dla siebie. Brak pozwu rozwodowego nie oznacza, że pierwsza osoba musi samodzielnie ponosić wszystkie koszty. W czasie małżeństwa oboje mają obowiązek przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, stosownie do swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych.

Wkład w rodzinę to także opieka i praca w domu

Art. 27 KRO nie sprowadza obowiązku do wpłacania przez każdego takiej samej sumy. Może on być wykonywany również osobistymi staraniami o wychowanie dzieci oraz pracą we wspólnym gospodarstwie. Nie jest więc prawidłowe zestawienie wyłącznie przelewów i uznanie, że osoba bez własnej pensji nie wnosi wkładu.

Z drugiej strony samo twierdzenie o trudnościach w relacji nie wyjaśnia wysokości żądania. Potrzebny jest budżet rodziny oraz opis tego, co każde z małżonków rzeczywiście zapewnia: pieniądze, bezpośrednie opłacanie rachunków, opiekę lub inne świadczenia służące rodzinie.

Jak przygotować miesięczne zestawienie

Wydatki podziel na wspólne koszty gospodarstwa i potrzeby poszczególnych osób. Oddziel kwoty regularne od jednorazowych. Jeśli opłata dotyczy całego mieszkania, nie doliczaj jej ponownie w pełnej wysokości do budżetu każdego dziecka. Przy rocznych lub sezonowych kosztach pokaż sposób wyliczenia średniej.

Zestawienie powinno wskazywać także aktualne dochody, znane możliwości majątkowe oraz faktyczne wpłaty drugiego małżonka. Dołącz rachunki i potwierdzenia istotne dla spornych pozycji, zamiast nieuporządkowanego zbioru wszystkich zakupów. Gdy nie masz informacji o dochodach drugiej strony, wskaż, jakie dokumenty mogłyby je wyjaśnić.

Dwa różne instrumenty

Dochodzenie przyczyniania się do potrzeb rodziny należy odróżnić od przewidzianego w art. 28 KRO nakazu wypłacania jednemu małżonkowi wynagrodzenia lub innych należności przypadających drugiemu. Ten drugi instrument wymaga między innymi pozostawania małżonków we wspólnym pożyciu oraz niewykonywania obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny.

Nakaz może dotyczyć całości lub części należności. Po jego wydaniu późniejsze ustanie wspólnego pożycia nie powoduje samo przez się utraty mocy; możliwa jest natomiast zmiana lub uchylenie przez sąd. Nie należy przedstawiać tej drogi jako dostępnej identycznie w każdej sytuacji faktycznego rozstania.

Co zmienia wszczęcie rozwodu

Po rozpoczęciu sprawy rozwodowej trzeba uwzględnić szczególne zasady art. 445 KPC. Dla świadczeń za okres objęty toczącym się rozwodem spór o potrzeby rodziny nie powinien być prowadzony równolegle w dowolnie wybranym odrębnym procesie. Znaczenie mają data wszczęcia sprawy, okres żądania i ewentualne wcześniejsze postępowanie.

O rozwiązaniu tymczasowym w samym procesie piszemy w poradniku o zabezpieczeniu w sprawie rozwodowej. Roszczenie w czasie małżeństwa trzeba też odróżnić od alimentów między byłymi małżonkami po rozwodzie, opartych na innych przesłankach.

Pomoc w sprawach alimentacyjnych może obejmować ustalenie właściwego instrumentu, okresu i wysokości żądania. Na pierwszą rozmowę warto przygotować budżet, dokumenty wpłat i informację o istniejących sprawach. Dzięki temu potrzeby rodziny można przedstawić konkretnie, bez sprowadzania ich do samego konfliktu między małżonkami.