Przejdź do treści 
Rodzeństwo powinno być umieszczane w jednej rodzinie przysposabiającej. Art. 166a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej przewiduje jednak określone wyjątki. Oceny nie zastępuje ani sama deklaracja kandydata, że może przyjąć tylko jedno dziecko, ani bezwarunkowe założenie, że rozdzielenie nigdy nie jest prawnie dopuszczalne.
Najpierw ustal sytuację każdego dziecka
Przygotuj mapę rodzeństwa: wiek, miejsce pobytu, obecna piecza, aktualny status prawny i toczące się sprawy. Oddziel wspólne zamieszkiwanie od rzeczywistej więzi. Dzieci mogą mieszkać osobno i utrzymywać ważną relację albo wymagać szczególnej oceny wspólnego funkcjonowania.
Kwalifikacja adopcyjna obejmuje ustalenie sytuacji prawnej rodzeństwa i analizę aktualnych więzi dziecka z bliskimi. Znaczenie mają konkretne obserwacje oraz właściwe opinie. Opisz, jak dzieci dotychczas kontaktowały się ze sobą, jakie mają potrzeby i co wiadomo z bezpośredniej obserwacji. Nie dopisuj diagnoz ani przypuszczalnych życzeń dziecka jako faktów.
Dwa wyjątki mają różne podstawy
Pierwszy dotyczy oceny ośrodka odpowiedzialnego za krajową kwalifikację, że wspólne umieszczenie dziecka z rodzeństwem nie leży w jego najlepszym interesie. Podstawą jest opinia wskazana w art. 139a ust. 1 pkt 4. Nie wystarcza ogólne powołanie się na trudniejszą organizację życia kandydatów.
Drugi wiąże się z nieznalezieniem kandydata do przysposobienia rodzeństwa zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami. Ośrodek, na podstawie opinii z art. 139a ust. 1 pkt 5 i ze względu na najlepiej pojęty interes dziecka, może w opisanych ustawą warunkach uznać możliwość umieszczenia rodzeństwa w różnych rodzinach. Sam brak kandydata w jednej miejscowości nie odpowiada całemu temu warunkowi.
Ustawa przewiduje w drugim wariancie także dalsze poszukiwanie kandydatów i obieg dokumentacji. Nie jest to swobodne ustalenie zainteresowanych rodzin bez udziału właściwego ośrodka.
Co powinno wynikać z materiału?
| Obszar | Pytanie do dokumentów i obserwacji |
|---|---|
| Status | Czy każde dziecko jest objęte taką samą sytuacją prawną i kwalifikacją? |
| Więź | Jak wygląda rzeczywista relacja i jakie potrzeby dzieci pokazują właściwe opinie? |
| Wspólna rodzina | Jakie ustalenia przemawiają za wspólnym umieszczeniem lub wskazanym ustawowym wyjątkiem? |
| Przebieg poszukiwań | Jeżeli powoływany jest drugi wyjątek, co potwierdza wymagany zakres poszukiwania? |
| Skutki | Jak planowane orzeczenie zmieni prawną sytuację dzieci i jakie potrzeby wymagają dalszego zabezpieczenia? |
Ustalenia ośrodka nie zastępują sądu
Sąd orzeka o przysposobieniu ze względu na dobro małoletniego, na podstawie przepisów KRO i właściwego postępowania. Dokumentacja ośrodka i opinie mają znaczenie w tej ocenie, ale kandydat nie powinien przedstawiać samego doboru jako gotowej adopcji. Rozdział tych etapów przedstawia tekst o kwalifikacji w ośrodku i orzeczeniu sądu.
Trzeba odróżnić emocjonalną więź rodzeństwa od praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa. Pełne przysposobienie może oddziaływać na dotychczasowe więzi prawne według art. 121 KRO, z wyjątkami art. 121¹. Ich zakres należy ustalić na podstawie planowanego orzeczenia. Nie należy obiecywać, że prywatny plan kontaktu sam zachowa wszystkie dawne prawa albo że zmiana statusu automatycznie usuwa znaczenie relacji emocjonalnej.
Podstawy: art. 139a, 166 i 166a ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, art. 114 i 121–121¹ KRO oraz art. 586 KPC. Do oceny dokumentów dotyczących sytuacji rodzeństwa przygotuj pełny obraz dzieci, a nie tylko informacje o dziecku objętym planowanym wnioskiem.
