Przejdź do treści 
Przyjęcie oferty otrzymane po terminie może doprowadzić do zawarcia umowy, jeżeli z jego treści lub okoliczności wynika, że zostało wysłane we właściwym czasie. Art. 67 Kodeksu cywilnego przewiduje wtedy zawarcie umowy, chyba że oferent niezwłocznie zawiadomi drugą stronę, iż wskutek opóźnienia traktuje ją jako niezawartą. Nie można więc rozstrzygnąć sporu wyłącznie przez porównanie dnia otrzymania odpowiedzi z datą wskazaną w ofercie.
Rozdziel termin wysłania i termin otrzymania
Najpierw ustal, do kiedy oferent pozostawał związany ofertą. Jeżeli sam nie oznaczył terminu, znaczenie mają reguły art. 66 § 2 i sposób złożenia propozycji. Następnie zbadaj, czy odpowiedź rzeczywiście była przyjęciem tej oferty. Dopiero wtedy porównuj moment jej wysłania i dojścia.
| Ustalenie | Dlaczego jest potrzebne |
|---|---|
| Okres związania ofertą | Wyznacza punkt odniesienia dla oceny spóźnienia. |
| Treść odpowiedzi i sposób jej przekazania | Pozwala odróżnić przyjęcie od nowej propozycji lub samego pytania. |
| Wysłanie we właściwym czasie | To przesłanka szczególnej reguły z art. 67, a nie synonim późnego otrzymania. |
| Zawiadomienie oferenta | Trzeba ustalić jego treść oraz to, czy reakcja nastąpiła niezwłocznie. |
Zgodnie z ogólną regułą art. 61 oświadczenie składane drugiej osobie dochodzi do niej tak, aby mogła zapoznać się z jego treścią. Art. 67 nie zamienia tej reguły w zasadę, że każdą odpowiedź wystarczy nadać przed końcem terminu. Dotyczy szczególnego zestawu okoliczności: odpowiedź dociera późno, ale widać jej wysłanie we właściwym czasie.
Co zmienia reakcja oferenta
Jeżeli przesłanki art. 67 są spełnione, oferent chcący traktować umowę jako niezawartą powinien niezwłocznie zawiadomić drugą stronę, że przyczyną jest opóźnienie odpowiedzi. Samo wewnętrzne przekonanie albo odłożenie wiadomości do archiwum nie jest takim zawiadomieniem. Zachowaj jego pełną treść i dowód przekazania.
„Niezwłocznie” nie oznacza jednej ustawowej liczby dni dla wszystkich transakcji. Oceny wymaga rzeczywista możliwość reakcji i przebieg zdarzeń. Nie warto czekać na rozpoczęcie wykonania, jeśli już po otrzymaniu odpowiedzi powstała rozbieżność co do zawarcia umowy.
Kiedy sam art. 67 nie wystarczy
Przykład hipotetyczny: odpowiedź wysłano w czasie pozwalającym na jej prawidłowe dojście w okresie związania ofertą, ale dotarła później wskutek opóźnienia przekazania. To inna sytuacja niż przygotowanie i wysłanie akceptacji dopiero po wygaśnięciu oferty. W drugim przypadku nie należy przypisywać zawarcia umowy samemu art. 67; trzeba zbadać znaczenie późniejszych oświadczeń i zachowania obu stron.
Odpowiedź zawierająca zastrzeżenia lub zmiany może z kolei podlegać art. 68 i szczególnej regule obrotu między przedsiębiorcami z art. 68¹. To odrębne pytanie od opóźnienia. Nie nazywaj więc każdej wiadomości „akceptacją”, zanim porównasz warunki.
Przygotuj jedną oś czasu
Zbierz ofertę z oznaczonym terminem, całą odpowiedź, dane jej wysłania i otrzymania oraz reakcję oferenta. Dodaj późniejsze potwierdzenia, zamówienia i czynności wykonawcze, nie usuwając wiadomości niewygodnych dla własnej wersji. Celem jest odtworzenie skutku prawnego, zanim jedna strona zażąda wykonania, a druga powoła się na brak umowy.
Podstawę stanowią art. 61 oraz 66–68¹ Kodeksu cywilnego. Ocena zawarcia umowy na podstawie oferty i odpowiedzi wymaga pełnej chronologii, a nie samej daty widocznej przy ostatniej wiadomości.
