Pogodzenie się rodziców lub uzgodnienie kontaktów nie oznacza, że jedno pismo o wycofaniu wniosku automatycznie zamknie sprawę. W opiekuńczym postępowaniu o kontakty znaczenie ma możliwość działania sądu z urzędu. Najpierw ustal, jakie postępowanie trwa, czego dotyczy Twój wniosek i jakie orzeczenia już wydano. Inne skutki ma cofnięcie wniosku rozpoczynającego sprawę, apelacji albo żądania w szczególnym postępowaniu o wykonywanie kontaktów.
Dlaczego zgoda obojga rodziców może nie zakończyć sprawy
Art. 512 § 2 KPC stanowi, że cofnięcie wniosku jest bezskuteczne w sprawie, której wszczęcie mogło nastąpić z urzędu. Z kolei art. 570 pozwala sądowi opiekuńczemu wszcząć postępowanie z urzędu. Nie chodzi tylko o sprawę, którą sąd rzeczywiście sam rozpoczął. Przepis odnosi się także do sprawy wszczętej wnioskiem, jeżeli mogła być prowadzona z urzędu. Sam brak sprzeciwu drugiego rodzica nie usuwa tego ograniczenia.
Trzeba odróżnić tę regułę od art. 512 § 1. Według niego po rozpoczęciu posiedzenia albo po złożeniu przez któregokolwiek uczestnika oświadczenia na piśmie cofnięcie jest skuteczne tylko wtedy, gdy pozostali uczestnicy nie sprzeciwią się w wyznaczonym terminie. To nie oznacza jednak, że spełnienie warunku z § 1 zawsze wystarcza. W sprawie możliwej do wszczęcia z urzędu trzeba przede wszystkim uwzględnić § 2. Nie ustalaj samodzielnie tego terminu na podstawie wzoru dotyczącego innej sprawy.
Porozumienie jest ważnym faktem, lecz wymaga przedstawienia sądowi
Bezskuteczność cofnięcia nie oznacza, że sąd musi bez końca prowadzić postępowanie mimo rzeczywistego ustania potrzeby rozstrzygnięcia. Nową sytuację należy rzeczowo wyjaśnić. Sąd ocenia, czy nadal potrzebne jest orzeczenie i czy istnieje właściwa podstawa zakończenia postępowania, z uwzględnieniem odpowiednio stosowanego art. 355 KPC. Nie wystarcza samo zapewnienie dorosłych, że od dziś nie mają sporu.
Jeżeli zawarliście porozumienie, przedstaw jego rzeczywisty zakres i sposób funkcjonowania. Czy obejmuje zwykłe tygodnie i okresy szczególne? Czy spotkania faktycznie się odbywają? Czy pozostał sporny element lub okoliczność dotycząca bezpieczeństwa dziecka? Samo prywatne uzgodnienie nie jest tym samym co ugoda lub orzeczenie. Te formy rozdziela poradnik o porozumieniu rodzicielskim.
W piśmie podaj sąd i sygnaturę, jednoznacznie opisz zamierzoną czynność oraz zmienione fakty. Dołącz lub wskaż dokumenty potwierdzające porozumienie i aktualny przebieg kontaktów. Wyjaśnij także, czy podtrzymujesz inne żądania. Zachowaj dowód złożenia i odczytaj późniejsze zarządzenie albo postanowienie, zamiast utożsamiać samo nadanie pisma z zakończeniem sprawy.
Co stanie się z zabezpieczeniem
Art. 744 § 1 KPC wiąże upadek zabezpieczenia między innymi z prawomocnym umorzeniem postępowania. Samo wysłanie oświadczenia o cofnięciu nie jest tym zdarzeniem. Trzeba ustalić, czy sąd zakończył sprawę, kiedy rozstrzygnięcie się uprawomocniło i czy chodzi właśnie o zabezpieczenie udzielone w tym postępowaniu. Osobne wcześniejsze orzeczenie o kontaktach wymaga odrębnej oceny; nie znika tylko dlatego, że rodzic wycofuje nowy wniosek.
Nie doliczaj do skutku z art. 744 automatycznie dwóch miesięcy z art. 757. Ten drugi przepis dotyczy innej sytuacji: uprawomocnienia się rozstrzygnięcia uwzględniającego zabezpieczone roszczenie albo wskazanego w nim rozstrzygnięcia dotyczącego środka zaskarżenia, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych i odmiennego postanowienia sądu. Nie jest dodatkowym okresem ochrony po każdym umorzeniu.
Przed podjęciem decyzji o dalszym wykonywaniu spotkań porównaj zatem dokumenty: zabezpieczenie z obecnej sprawy, wcześniejsze prawomocne postanowienie lub ugodę oraz nowe rozstrzygnięcie o zakończeniu. Ogólne zdanie „wycofaliśmy sprawę” nie odpowiada na pytanie, który tytuł nadal stanowi podstawę kontaktów.
Wykonywanie kontaktów ma szczególny reżim
W postępowaniu z art. 598¹⁵–598²² KPC art. 570 nie ma zastosowania. Art. 598¹⁸ wymaga wniosku także do wydania kolejnych wskazanych postanowień. Nie należy więc przenosić do tej sprawy bez sprawdzenia wniosku, że sąd zawsze będzie dalej działał z urzędu mimo rezygnacji. Trzeba rozpoznać dokładny rodzaj żądania i jego etap. Ten poradnik nie rozstrzyga automatycznie losu każdej wcześniej dochodzonej sumy pieniężnej.
Cofnięcie aktualnego wniosku nie zastępuje również żądania zmiany wcześniejszego orzeczenia. Jeżeli dotychczasowe zasady stały się nieodpowiednie, właściwą kwestią jest zmiana kontaktów, oceniana na podstawie art. 113⁵ KRO i właściwych przepisów opiekuńczych, w tym art. 577 KPC. Rozdziel czynność dotyczącą trwającej sprawy od treści prawa lub obowiązku, który nadal wynika z innego tytułu.
Do oceny przygotuj wniosek wszczynający sprawę, odpowiedzi uczestników, porozumienie, wszystkie orzeczenia i informację o aktualnym wykonywaniu kontaktów. Pomoc w sprawie kontaktów z dzieckiem może obejmować ustalenie właściwej czynności i jej konsekwencji, zanim podpiszesz pismo mające zakończyć postępowanie.
Podstawy prawne
Kodeks postępowania cywilnego — art. 13 § 2, 355, 512, 570, 577, 598¹⁸, 744 i 757; Kodeks rodzinny i opiekuńczy — art. 113 i 113⁵.



