Przejdź do treści 
Rodzic mieszkający oddzielnie od dziecka może mieć własny tytuł do otrzymania jego dokumentacji medycznej. Nie trzeba utożsamiać tego tytułu z miejscem zamieszkiwania, harmonogramem kontaktów ani obecnością przy ostatniej wizycie. Trzeba natomiast ustalić aktualne przedstawicielstwo i zakres władzy oraz odróżnić dokumentację od informacji o zdrowiu i zgody na leczenie.
Kto jest uprawniony do dokumentacji?
Art. 23 ustawy o prawach pacjenta przyznaje prawo dostępu pacjentowi. Art. 26 ust. 1 przewiduje udostępnienie dokumentacji pacjentowi, jego przedstawicielowi ustawowemu albo osobie upoważnionej przez pacjenta. Dla rodzica występującego jako przedstawiciel znaczenie ma zatem aktualny tytuł wynikający z władzy rodzicielskiej, a nie samo pokrewieństwo.
Gdy dziecko pozostaje pod pełną władzą obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel w granicach prawa. Rozwód albo osobne zamieszkiwanie nie są same podstawą wymagania, aby rodzic prosił drugiego o każdorazowe upoważnienie do dokumentów. Rzecznik Praw Pacjenta potwierdza też znaczenie zachowanego współdecydowania o leczeniu przy odpowiednio ograniczonej władzy.
Jeśli władza została ograniczona, trzeba przeczytać dokładny zakres. Rodzic pozbawiony władzy nie może powoływać się na aktualne przedstawicielstwo tylko na podstawie aktu urodzenia. Tak samo trzeba uwzględnić zawieszenie lub późniejszą zmianę orzeczenia. Nie należy jednak traktować każdej wzmianki o ograniczeniu jak całkowitego pozbawienia dostępu niezależnie od treści rozstrzygnięcia.
Informacja o zdrowiu a kopia dokumentów
Art. 9 reguluje przekazywanie informacji o zdrowiu. Małoletni, który ukończył 16 lat, oraz przedstawiciel mają określone w nim prawo do przystępnej informacji o stanie zdrowia, rozpoznaniu, metodach i następstwach leczenia. Młodszemu dziecku przysługuje informacja w zakresie i formie potrzebnej dla prawidłowego procesu diagnostycznego lub terapeutycznego.
Dokumentacja podlega osobnym art. 23 i następnym. Nie należy przenosić granicy wieku z jednej reguły informacyjnej na wszystkie sytuacje dostępu do akt ani z faktu ukończenia 16 lat wyprowadzać automatycznego wyłączenia przedstawiciela. Odrębne są też upoważnienie do udzielenia informacji innym osobom oraz tytuł do dokumentacji. Przy nietypowym żądaniu trzeba wskazać, które z tych praw jest wykonywane.
Wybierz dokument i sposób udostępnienia
Art. 27 przewiduje m.in. wgląd, sporządzanie notatek i zdjęć, wyciągi, odpisy, kopie lub wydruki, środki komunikacji elektronicznej i nośnik danych. Wydanie oryginału ma szczególne warunki; nie jest zwykłą alternatywą, którą placówka musi spełnić przy każdej prośbie. Przy dokumentacji papierowej żądanie skanu przesłanego elektronicznie podlega regule art. 27 ust. 3 dotyczącej regulaminu organizacyjnego.
We wniosku warto oznaczyć placówkę, dziecko, okres leczenia, rodzaj dokumentów i żądaną formę. Wyniki badania i rozmowa z lekarzem nie są tym samym: Rzecznik Praw Pacjenta wskazuje, że dostępu do wyników nie należy uzależniać od wcześniejszej wizyty u lekarza, który je zlecił. Ocena medyczna wyników pozostaje odrębną czynnością.
Pierwsze udostępnienie i opłata
Art. 28 przewiduje możliwość opłat za określone sposoby udostępniania, ale wyłącza je m.in. przy pierwszym udostępnieniu pacjentowi lub jego przedstawicielowi w żądanym zakresie we wskazanych w nim formach. „Pierwszy raz” trzeba więc odnieść również do zakresu dokumentacji. Nie należy przedstawiać każdego kolejnego dokumentu jako zawsze płatnego ani każdej ponownej kopii jako zawsze bezpłatnej.
Przy żądaniu opłaty poproś o wskazanie podstawy i tego, jaki zakres został już udostępniony. Nie jest potrzebne przypuszczanie aktualnej stawki na podstawie dawnej kwoty. Ustawa określa zasady limitów; do oceny konkretnego rachunku potrzebne są aktualne dane i rodzaj czynności.
Co zrobić z odmową po rozstaniu rodziców?
Przedstaw aktualny wyrok lub postanowienie, w tym późniejsze zmiany. Wyjaśnij, że występujesz we własnej roli przedstawiciela i o jakie dokumenty prosisz. Ustal, czy placówka kwestionuje tożsamość, tytuł, zakres żądania czy sposób udostępnienia. Poproś o utrwalenie przyczyny odmowy; Rzecznik Praw Pacjenta wskazuje na pisemną odmowę przy odmówieniu dostępu do dokumentacji dziecka.
Jeśli nadal występuje przeszkoda, można przedstawić Rzecznikowi Praw Pacjenta żądanie, odpowiedź i dokument dotyczący przedstawicielstwa. Nie oznacza to z góry, że w każdym przypadku doszło do naruszenia. Dostęp nie jest też zgodą na dowolne publiczne rozpowszechnienie danych dziecka. Dokumenty mają służyć realizacji jego praw i potrzeb.
Pomoc w analizie zakresu praw rodzica może obejmować zestawienie orzeczenia z odmową i sformułowanie właściwego stanowiska. Sama zgoda na leczenie to odrębny problem opisany w poradniku o istotnej sprawie dziecka.
Podstawy: ustawa o prawach pacjenta, art. 9, 13, 23–24, 26–28, 47 i 50–53, z uwzględnieniem zmiany z 2026 r., art. 4; KRO, art. 94 i 97–98; Rzecznik Praw Pacjenta — odpowiedzi dotyczące dokumentacji dziecka po rozwodzie i wyników badań.
