Prawo cywilne

Klient żąda nieprawdziwej treści w piśmie: jakie granice ma pomoc adwokata?

Instrukcja klienta nie usprawiedliwia świadomej nieprawdy. Zasady etyki odróżniają ją od relacji faktów, których adwokat sam nie obserwował.

Adwokat nie może świadomie zamieścić w piśmie nieprawdziwej informacji tylko dlatego, że żąda tego klient. Nie zmienia tego propozycja, aby gotowy tekst podpisał wyłącznie klient. Zasady etyki odróżniają jednak znaną nieprawdę od faktów przedstawionych przez klienta, których adwokat sam nie obserwował i nie potwierdził. To rozróżnienie pozwala ustalić, co wymaga sprostowania, a co uczciwego opisania źródła wiedzy lub niepewności.

Cel klienta nie usprawiedliwia każdej treści

Ochrona interesów klienta jest celem czynności zawodowych adwokata, lecz towarzyszą jej niezależność, uczciwość i granice prawidłowej reprezentacji. Według § 10 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej adwokat nie może usprawiedliwiać naruszenia zasad sugestiami klienta. § 11 zakazuje świadomego podawania nieprawdziwych informacji.

Jeżeli więc klient wie, że zdarzenie nie miało miejsca, a żąda opisania go jako pewnego faktu, zmiana tonu na bardziej stanowczy nie rozwiązuje problemu. Można natomiast ustalić rzeczywiste zdarzenia, dokumenty i dopuszczalne stanowisko prawne. Odmowa wpisania konkretnego fałszywego zdania nie musi oznaczać, że żaden zgodny z prawem zakres pomocy nie jest możliwy. Wymaga to rozmowy o celu i rzeczywistych podstawach pisma.

Niezweryfikowana relacja to inna sytuacja niż znana nieprawda

§ 15 przewiduje, że adwokat nie ponosi odpowiedzialności za zgodność z prawdą faktów podanych mu przez klienta; nakazuje zarazem umiar przy okolicznościach drastycznych lub mało prawdopodobnych. Nie należy czytać tego przepisu jako pozwolenia na świadome podawanie kłamstwa wbrew § 11 ani jako obowiązku osobistego udowodnienia przez adwokata każdego zdania relacji klienta.

Praktycznie warto rozdzielić cztery rzeczy:

  • To, co klient sam widział, zrobił lub otrzymał.
  • Informację uzyskaną od wskazanej osoby lub z dokumentu.
  • Przypuszczenie wymagające sprawdzenia.
  • Ocenę prawną lub żądanie, które ma zostać uzasadnione.

Przykład hipotetyczny: klient otrzymał wiadomość o wysłaniu przesyłki, lecz jej nie odebrał. Zdanie „nie otrzymałem przesyłki” opisuje inną okoliczność niż „nadawca nigdy jej nie wysłał”. Brak wiedzy o wysłaniu nie powinien zostać w projekcie zmieniony w pewność, że wysłania nie było. Ostateczne znaczenie takich okoliczności wymaga poznania sprawy.

Podpis klienta nie usuwa roli redaktora pisma procesowego

§ 14 stanowi, że adwokat odpowiada za formę i treść zredagowanych przez niego pism procesowych także wtedy, gdy ich nie podpisał. Zlecenie „tylko napisania”, z pozostawieniem podpisu i wniesienia klientowi, nie usuwa więc tej zawodowej granicy. Ten konkretny przepis dotyczy pism procesowych; nie należy przedstawiać go jako identycznej szczególnej regulacji każdego prywatnego dokumentu.

Osobną sprawą jest uzgodnienie samodzielnego pisma klienta przy ustanowionym pełnomocniku: obieg projektu i sposób wniesienia nie rozstrzygają, czy proponowana informacja jest prawdziwa.

Rzeczowość zamiast obraźliwych zwrotów i gróźb

§ 13 oraz § 15–17 wymagają rzeczowości i umiaru, także przy trudnych, drastycznych okolicznościach. W korespondencji zawodowej nie wolno używać obraźliwych zwrotów ani grozić ściganiem karnym lub dyscyplinarnym. Stanowczość żądania można budować na faktach i podstawach prawnych, a nie na obrażaniu adresata.

Odrębną granicę wyznacza § 12: adwokat nie może udzielać pomocy ułatwiającej przestępstwo lub wskazującej uniknięcie odpowiedzialności za czyn planowany w przyszłości. Nie jest to zakaz udzielenia zgodnej z prawem obrony po zdarzeniu.

Przy uzgadnianiu treści pisma warto przekazać również informacje niekorzystne i wyjaśnić, czego klient jest pewien, a czego nie wie. Pozwala to ocenić dopuszczalny zakres redakcji; nie oznacza przyjęcia każdej instrukcji ani zapewnienia określonego wyniku.

Podstawa: Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, § 6–8 i § 10–17.

Bezpośredni kontakt

Kancelaria Wrocław

  • Adres kancelarii
    ul. Inowrocławska 21C/1, 53-653 Wrocław
  • Godziny kontaktu

    Pn.–Pt. 7:30–20:00Sob. 8:00–16:00Nd. 9:00–16:00

Zadzwoń: 722 275 604

Konsultacja stacjonarna

Spotkaj się z nami w siedzibie kancelarii we Wrocławiu. W spokojnej atmosferze omówimy Twoją sprawę i dokumenty.

Porada online

Skonsultuj sprawę zdalnie, bez dojazdu do kancelarii. Skontaktuj się z nami, aby ustalić formę i dogodny termin konsultacji.

Porada telefoniczna

Zadzwoń, aby ustalić termin konsultacji telefonicznej. Omów swoją sytuację i pytania bez konieczności osobistej wizyty.

ZADZWOŃ TERAZ