Przejdź do treści 
Matka może mieć własne roszczenia wobec ojca dziecka, który nie jest jej mężem. Art. 141 KRO obejmuje odpowiednią część wydatków związanych z ciążą i porodem, utrzymanie matki w oznaczonym okresie oraz inne konieczne wydatki lub szczególne straty. Są to jej własne roszczenia, odrębne od bieżących alimentów należnych dziecku.
Rozdziel koszty ciąży, porodu i utrzymania matki
Art. 141 KRO nie ustanawia jednej zryczałtowanej wypłaty za urodzenie dziecka. Ojciec niebędący mężem matki uczestniczy w rozmiarze odpowiadającym okolicznościom w wydatkach związanych z ciążą i porodem oraz w kosztach trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu. Nie należy z góry przyjmować ani połowy każdej faktury, ani pełnego zwrotu wszystkich wydatków.
W zestawieniu wyodrębnij datę, kwotę, cel kosztu i dokument. Koszty związane z ciążą lub porodem nie powinny zlewać się z późniejszym, stałym budżetem dziecka. Jeżeli konkretny zakup dotyczył kilku celów lub został już częściowo pokryty, wymaga to wyjaśnienia zamiast ponownego żądania całej sumy.
Kiedy utrzymanie może obejmować dłuższy czas
Z ważnych powodów matka może żądać udziału w kosztach swojego utrzymania przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Trzeba wskazać te powody i ich związek z konkretną sytuacją. Sam brak małżeństwa albo oczekiwanie stałego finansowania nie dowodzą jeszcze podstawy do bezterminowego świadczenia.
Art. 141 obejmuje także inne konieczne wydatki lub szczególne straty majątkowe poniesione wskutek ciąży albo porodu. Dla każdej takiej pozycji trzeba wykazać, co rzeczywiście utracono lub wydano i dlaczego wynika to właśnie z tych zdarzeń. Nie jest to ogólna rekompensata za rozpad relacji ani dowolny rachunek wszystkich kosztów życia matki.
| Rodzaj żądania | Co wyjaśnić |
|---|---|
| Wydatki związane z ciążą i porodem | Związek z ciążą lub porodem, kwotę i udział odpowiadający okolicznościom. |
| Utrzymanie matki w okresie porodu | Dokładny okres i koszty; przy dłuższym okresie także ważne powody. |
| Inne wydatki lub szczególne straty | Ich konieczny lub szczególny charakter i związek z ciążą albo porodem. |
Ojcostwo i sytuacja martwego urodzenia
Jeżeli ojcostwo mężczyzny nie zostało ustalone, art. 143 co do zasady wymaga jednoczesnego dochodzenia ustalenia ojcostwa i roszczeń majątkowych z nim związanych. Nie należy zakładać, że samo wskazanie mężczyzny na fakturach albo w korespondencji zastępuje wymagany status lub właściwe żądanie procesowe.
Przepisy zachowują roszczenia matki również wtedy, gdy dziecko urodziło się nieżywe. Art. 143 przewiduje dla roszczeń matki w tej sytuacji wyjątek od równoczesnego dochodzenia ustalenia ojcostwa. Nie oznacza to zwolnienia z wykazania okoliczności, na których opiera ona żądanie. Ten szczególny przypadek należy wyraźnie wskazać przy doborze podstaw i dokumentów.
Trzy lata liczy się od porodu
Art. 141 § 2 przewiduje przedawnienie tych roszczeń z upływem trzech lat od dnia porodu. Nie należy mylić tej reguły z terminem każdej późniejszej raty alimentów dziecka. Przy sporze o upływ terminu potrzebne są dokładna data porodu i informacje o czynnościach, które mogły wpłynąć na jego bieg; sama dzisiejsza data konsultacji nie wystarcza do oceny.
Do rozmowy przygotuj dokumenty dotyczące ojcostwa, datę porodu, rachunki oraz oddzielne zestawienia kosztów i strat. Przed narodzinami odrębne znaczenie może mieć żądanie wcześniejszego wyłożenia środków na okres porodu. Ocena roszczeń alimentacyjnych powinna rozdzielić własne żądania matki od świadczeń dziecka, aby te same kwoty nie zostały opisane pod kilkoma podstawami.
