Alimentów można żądać także od brata lub siostry, lecz nie wystarcza samo pokrewieństwo ani to, że rodzeństwo ma wyższe dochody. Trzeba ustalić niedostatek uprawnionego, ustawową kolejność osób zobowiązanych i rzeczywiste możliwości konkretnego pozwanego. Rodzeństwu przysługuje ponadto szczególna obrona, gdy świadczenie oznaczałoby nadmierny uszczerbek dla niego lub jego najbliższej rodziny.
Najpierw kolejność, potem sytuacja brata lub siostry
Art. 128–132 KRO obejmują krewnych w linii prostej i rodzeństwo. Zstępni wyprzedzają wstępnych, a wstępni rodzeństwo; wśród zstępnych i wstępnych bliższy stopień wyprzedza dalszy. Osobno trzeba sprawdzić rzeczywiście istniejący obowiązek byłego małżonka, który art. 130 stawia przed obowiązkiem krewnych. Sam fakt dawnego małżeństwa nie dowodzi jednak, że byłemu małżonkowi można obecnie skutecznie przypisać taki obowiązek.
Obowiązek osoby w dalszej kolejności powstaje w sytuacjach z art. 132: gdy nie ma osoby zobowiązanej wcześniej, nie może ona wykonać obowiązku albo uzyskanie od niej na czas potrzebnych środków jest niemożliwe lub nadmiernie trudne. Nie zawsze trzeba wcześniej uzyskać oddalający wyrok przeciwko każdej takiej osobie. Trzeba natomiast wykazać fakty uzasadniające przejście do dalszej kolejności. Samo pominięcie dorosłych dzieci lub rodziców w opisie sprawy tego nie zastępuje.
Niedostatek nie oznacza wyłącznie braku jakiegokolwiek dochodu
Przy żądaniu wobec rodzeństwa znaczenie ma niedostatek z art. 133 § 2. Ocenia się, czy uprawniony może własnymi siłami i środkami zaspokajać usprawiedliwione potrzeby. Niewielka emerytura lub dorywczy zarobek nie rozstrzygają sprawy bez zestawienia z potrzebami i realnymi możliwościami ich pokrycia. Również sama różnica poziomu życia między rodzeństwem nie wystarcza.
Przygotuj zestawienie potrzeb, dochodów i dostępnych środków. Przy ograniczeniach zdrowotnych wyjaśnij ich rzeczywisty wpływ na pracę oraz konieczne wydatki. Nie należy utożsamiać samego orzeczenia o niepełnosprawności z całkowitą niemożnością utrzymania się.
Na czym polega szczególna obrona z art. 134
Brat lub siostra mogą uchylić się od świadczeń, jeżeli wiązałyby się one z nadmiernym uszczerbkiem dla nich albo ich najbliższej rodziny. Potrzebny jest konkretny obraz budżetu, obowiązków wobec dzieci lub małżonka, kosztów leczenia i innych istotnych okoliczności. Nie istnieje jedna ustawowa kwota dochodu, powyżej której ten zarzut zawsze odpada.
W wyroku SR w Krośnie Odrzańskim z 30 stycznia 2017 r., III RC 185/16 sąd oceniał zarówno kolejność i niedostatek, jak i obciążenie pozwanej oraz jej rodziny. Było to rozstrzygnięcie konkretnego stanu faktycznego. Historyczne kwoty i szczególna sytuacja powoda nie są dzisiejszym progiem ani regułą oddalania wszystkich podobnych żądań.
Kilka osób nie oznacza równych ani solidarnych części
Art. 129 § 2 wiąże udział krewnych w tym samym stopniu z ich możliwościami zarobkowymi i majątkowymi. Nie należy więc automatycznie dzielić potrzeb przez liczbę braci i sióstr ani zakładać, że od jednego można żądać całości dlatego, że pozostali nie płacą. Zakres żądania wymaga odrębnego uzasadnienia.
Do oceny przygotuj informacje o osobach zobowiązanych wcześniej, potrzebach uprawnionego oraz możliwościach pozwanego. Jeżeli spór dotyczy również zachowania uprawnionego, trzeba odrębnie ocenić art. 144¹; nie zastępuje on szczególnego zarzutu z art. 134. W ramach pomocy w sprawach alimentacyjnych można uporządkować właściwą kolejność i dowody po obu stronach żądania.



