Przejdź do treści 
Brak podpisu drugiego rodzica nie zawsze oznacza, że trzeba uzyskać nowe postanowienie sądu. Najpierw należy sprawdzić, czy jego zgoda na dokument paszportowy jest wymagana przy aktualnym zakresie władzy rodzicielskiej. Jeżeli jest wymagana, a rodzice nie są zgodni lub nie można jej uzyskać, ustawa przewiduje orzeczenie zastępujące zgodę. Takie orzeczenie dotyczy wydania dokumentu; nie rozstrzyga automatycznie zgody na każdą podróż dziecka.
Co wynika z aktualnego orzeczenia o władzy?
Art. 43 ustawy o dokumentach paszportowych wymaga co do zasady zgody matki i ojca osoby, która nie ukończyła 18 lat i nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych. Zgoda nie jest wymagana od rodzica pozbawionego władzy, a także rodzica, którego władza została zawieszona albo ograniczona w zakresie wyrażania zgody na wydanie dokumentu paszportowego. Trzeba przedłożyć dokument określający ten stan. Nie wystarczy informacja, że dziecko mieszka wyłącznie z drugim rodzicem.
Zwrot „ograniczone prawa” nie przesądza odpowiedzi. Należy przeczytać sentencję rozstrzygnięcia: czy zachowano współdecydowanie o dokumentach, wszystkich istotnych sprawach, czy tylko o wskazanych kwestiach. Zbierz również późniejsze zmiany i zabezpieczenia. Dawny wyrok, który został następnie zmieniony, może przedstawiać nieaktualny zakres uprawnień.
Zgoda może zostać udzielona bez wspólnej wizyty
Ustawa przewiduje zgodę na wniosku, zgodę papierową z podpisem poświadczonym przez organ paszportowy lub notariusza oraz zgodę elektroniczną opatrzoną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo osobistym. Zwykła wiadomość lub skan kartki nie zastępują wymaganej formy. Przy zgodnym stanowisku rodziców problemem może więc być organizacja właściwej czynności, a nie spór wymagający sądu.
Oficjalna usługa wyrażenia zgody paszportowej opisuje aktualną drogę elektroniczną oraz udzielenie zgody w urzędzie. Przed przesłaniem dokumentu do konsulatu sprawdź kanał wskazany przez tę placówkę. Sama nieobecność rodzica w Polsce nie oznacza, że zgoda jest niemożliwa.
Gdy potrzebne jest rozstrzygnięcie zastępujące zgodę
Art. 43 ust. 5 obejmuje zarówno sprzeczne stanowiska, jak i niemożność uzyskania zgody jednego z rodziców. We wniosku trzeba nazwać właściwy problem: wydanie dziecku dokumentu paszportowego, zamiast ogólnego uprawnienia do samodzielnego decydowania o wszystkich wyjazdach. Przydatne będą dotychczasowe rozstrzygnięcia, dane dziecka, cel uzyskania dokumentu oraz korespondencja lub inne informacje wyjaśniające przeszkodę.
Rozstrzygając istotną sprawę dziecka, sąd stosuje także art. 97 KRO i art. 582 KPC. Rodzicom należy umożliwić złożenie oświadczeń, z ustawowym wyjątkiem nadmiernych trudności wysłuchania. Brak odpowiedzi na wiadomość nie daje zatem rodzicowi prawa do samodzielnego podpisania zgody za drugą osobę. Ogólny przebieg tego postępowania wyjaśnia poradnik o braku porozumienia w istotnej sprawie dziecka.
Jeden dokument i szczególny wyjątek za granicą
Zgoda rodzica oraz orzeczenie zastępujące zgodę stanowią podstawę wydania jednego dokumentu paszportowego. Nie należy traktować dawnego postanowienia wykorzystanego przy poprzednim paszporcie jako bezterminowego zastępstwa każdej kolejnej zgody. Organ może też żądać ustawowego oświadczenia dotyczącego wiedzy o zmianie stanu wynikającego z przedłożonego orzeczenia lub zgody.
Art. 43 ust. 8 przewiduje szczególną możliwość wydania dokumentu osobie przebywającej za granicą za zgodą tylko jednego rodzica, gdy uzyskanie zgody drugiego jest niemożliwe lub znacznie utrudnione i przemawia za tym dobro tej osoby. Jest to wyjątek wymagający oceny konkretnych warunków. Ustawa osobno wyłącza wymóg zgody przy paszporcie tymczasowym wydawanym z urzędu we wskazanym w niej przypadku. Żadnego z tych wyjątków nie należy rozszerzać na każdą zwykłą sprawę paszportową.
Przed konsultacją przygotuj aktualny tytuł dotyczący władzy, informację o wcześniejszym paszporcie oraz opis tego, czego wymaga urząd. Pomoc w sprawie władzy rodzicielskiej może obejmować odczytanie zakresu uprawnień i przygotowanie żądania odpowiadającego konkretnej przeszkodzie.
Podstawy: ustawa o dokumentach paszportowych, art. 43; KRO, art. 95 i 97; KPC, art. 582.
