Przejdź do treści 
Sam fałszywy profil nie wystarcza do stwierdzenia czynu z art. 190a § 2 KK. Trzeba ustalić podszywanie się pod inną osobę, wykorzystanie jej wizerunku lub danych służących identyfikacji oraz rzeczywiście wyrządzoną w ten sposób szkodę majątkową lub osobistą.
Jaką osobę i jakie działanie przypisuje profil?
Przepis obejmuje wizerunek, inne dane osobowe albo inne dane, za pomocą których osoba jest publicznie identyfikowana. Ocena wymaga odtworzenia tego, jak przedstawiono konto lub wiadomość i pod kogo faktycznie się podszywano. Nie można zakończyć jej wyłącznie stwierdzeniem, że pojawiło się podobne zdjęcie lub nazwa.
Aktualny art. 190a § 2 wymaga skutku w postaci szkody oraz związku z podszyciem. Sam zamiar zaszkodzenia, bez wykazania ustawowego skutku, nie zastępuje obecnego brzmienia przepisu. Wskaż więc konkretnie, co wydarzyło się wskutek działania, jakie są ślady szkody i jak łączy się ona z wykorzystaniem tożsamości.
Oddziel też osobę, której danych użyto, od rzeczywistego użytkownika konta. Identyczny pseudonim, adres lub podpis w wiadomości nie wyjaśnia sam przez się, kto wykonał daną czynność. Warto zachować materiały pozwalające odtworzyć pochodzenie wiadomości i kolejne działania, bez zastępowania luk przypuszczeniem.
Umyślność ocenia się według art. 8 i 9 KK w związku z konkretnym zachowaniem. Sam fakt nieautentyczności konta nie wystarcza do automatycznego przypisania całego przestępstwa. Potrzebne jest ustalenie zamiaru i ustawowego skutku, a nie wyłącznie ocena, że profil był niepożądany.
Podszywanie się i uporczywe nękanie mają różne przesłanki
Art. 190a § 1 dotyczy uporczywego nękania i jego wskazanych w ustawie skutków. Nie należy wymagań tego paragrafu mechanicznie przenosić na § 2 ani zastępować testu podszycia samą nazwą „stalking”. Każda z tych podstaw wymaga odniesienia do rzeczywistych faktów. Odrębne jest także użycie dokumentu tożsamości, które opisuje poradnik dotyczący art. 275 KK.
Ściganie czynów z § 1 i 2 następuje na wniosek pokrzywdzonego. Zgłoszenie profilu administratorowi platformy nie jest tym samym co skorzystanie z ustawowego trybu ścigania. Otrzymane pisma i podjęte zgłoszenia trzeba zatem rozdzielić według adresata oraz celu.
Jeżeli następstwem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, § 3 przewiduje szczególną podstawę wymagającą własnej oceny. Nie należy utożsamiać tego następstwa z każdą krzywdą osobistą ani wyprowadzać go wyłącznie z emocjonalnego opisu zdarzeń.
Co zachować, zanim konto lub wiadomości znikną?
- Dokładne adresy profilu i konkretnych publikacji oraz widoczne daty.
- Pełny kontekst wiadomości, nie tylko jedno wyrwane zdanie.
- Informacje, komu i jako czyje przedstawiono konto lub wypowiedź.
- Materiały dotyczące rzeczywistej szkody oraz jej związku z podszyciem.
- Potwierdzenia zgłoszeń i otrzymane odpowiedzi.
Nie zdobywaj materiału przez własne nieuprawnione wejście na cudze konto. Dla oceny przydatne są istniejące, legalnie dostępne ślady; ich znaczenie trzeba odróżnić od przypisania sprawstwa konkretnej osobie.
W sprawie starszych czynów konieczne jest ustalenie właściwego wcześniejszego brzmienia i reguły art. 4 KK. Dawny opis znamion, który można znaleźć w archiwalnym materiale, nie powinien zastępować dzisiejszego wymogu skutku bez sprawdzenia czasu ocenianego zachowania.
Do omówienia pomocy w sprawie podszywania się pod inną osobę przygotuj te materiały i wskaż swoją rolę. Najważniejsze jest połączenie sposobu wykorzystania tożsamości z konkretnym zachowaniem oraz rzeczywistą szkodą.
