Przejdź do treści 
Art. 298 KK dotyczy spowodowania zdarzenia, które według umowy ubezpieczenia stanowi podstawę wypłaty odszkodowania. Nie jest tym samym co samo opisanie nieistniejącej szkody w zgłoszeniu. Trzeba rozdzielić umowę, rzeczywiste wywołanie zdarzenia, cel działania i późniejsze czynności wobec ubezpieczyciela.
Dlaczego polisa i przyczyna zdarzenia są pierwszym krokiem?
Najpierw ustala się, jaka umowa miała być źródłem odszkodowania i jakie zdarzenie obejmuje. Następnie trzeba zbadać rzeczywistą przyczynę zdarzenia oraz powiązanie z działaniem wskazanej osoby. Sama podejrzana okoliczność albo późniejsze oczekiwanie pieniędzy nie zastępują tych ustaleń.
Ustawa wymaga celu uzyskania odszkodowania. Umyślne wyrządzenie szkody z innego powodu nie jest automatycznie tym czynem; tak samo nie można utożsamiać art. 298 z cywilną oceną rażącego niedbalstwa. Cel trzeba odnieść do konkretnego działania i umowy.
Dla opisanej w § 1 postaci nie trzeba czekać na faktyczną wypłatę. Przepis wiąże czyn ze spowodowaniem zdarzenia w określonym celu. Dlatego odmowa wypłaty albo brak końcowego przelewu nie wykluczają same przez się potrzeby zbadania art. 298.
Dobrowolne zapobieżenie wypłacie ma własne warunki
Art. 298 § 2 przewiduje niepodleganie karze dla osoby, która przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie zapobiegła wypłacie odszkodowania. Trzeba ustalić rzeczywiste zapobieżenie, dobrowolność i właściwą chronologię. Nie jest to ogólna zasada, że dowolne późniejsze wycofanie zgłoszenia lub oddanie już otrzymanych pieniędzy zawsze daje ten skutek.
Co z późniejszym wprowadzeniem ubezpieczyciela w błąd?
Dalsze zgłoszenie i działania nastawione na uzyskanie wypłaty mogą wymagać osobnej oceny art. 286. Relacja między przepisami zależy od rzeczywistych zachowań, ich czasu oraz zasad dotyczących czynu i zbiegu. Nie należy zakładać ani że art. 298 zawsze pochłania wszystko późniejsze, ani że w każdym przypadku mechanicznie dodaje się te same przepisy.
W sprawie II AKa 392/17 SA we Wrocławiu 30 stycznia 2018 r. rozważał konkretną kumulatywną kwalifikację w układzie czynu ciągłego według historycznego prawa. To przykład wymagający przeczytania faktów i przyjętej wersji przepisów, a nie uniwersalne rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego o każdym dzisiejszym zgłoszeniu szkody. Przy starszych zdarzeniach trzeba uwzględnić również art. 4 KK.
| Moment | Co ustalić oddzielnie |
|---|---|
| Umowa | Jakie zdarzenie i odszkodowanie przewiduje |
| Rzeczywiste zdarzenie | Co je spowodowało, kto działał i w jakim celu |
| Zgłoszenie oraz dalsze dokumenty | Jakie informacje przekazano i czy odpowiadały rzeczywistości |
| Wypłata lub zapobieżenie jej | Co faktycznie nastąpiło i kiedy w stosunku do wszczęcia postępowania |
Przygotuj polisę, warunki ubezpieczenia, dokumenty o przyczynie zdarzenia, całą korespondencję dotyczącą zgłoszenia oraz informacje o wypłacie i postępowaniu. Nie uzupełniaj braków pewnymi twierdzeniami opartymi wyłącznie na domyśle. Spór o cywilną odmowę wypłaty z powodu rażącego niedbalstwa ma odrębny cel i nie przesądza sam odpowiedzialności z art. 298.
Do omówienia pomocy w sprawie zarzutu wywołania szkody ubezpieczeniowej przekaż chronologię i pełne otrzymane pisma. Pozwoli to oddzielić ocenę zdarzenia od późniejszego zgłoszenia oraz sprawdzić, czy w ogóle zachodzą warunki rozważanej podstawy.
