Przejdź do treści 
Jeżeli zagraniczne orzeczenie przyznaje kontakty, ale nie określa niezbędnych warunków ich wykonywania albo robi to niedostatecznie, właściwy organ lub sąd państwa wykonania może te warunki ustalić. Musi przy tym zachować istotne elementy orzeczenia. To możliwość usunięcia konkretnej luki w wykonaniu, a nie ponownego ułożenia kontaktów.
Podstawą jest art. 54 rozporządzenia 2019/1111. Chodzi o orzeczenie wydane przez sąd państwa członkowskiego mającego jurysdykcję do rozpoznania sprawy co do istoty, wykonywane w innym państwie członkowskim. Najpierw trzeba ustalić właściwy tytuł, jego wykonalność i wymagane dokumenty. Określenie praktycznych warunków nie zastępuje brakującej podstawy wykonania.
Porównaj proponowane ustalenie z tym, co już rozstrzygnięto
Punktem wyjścia jest cała sentencja, a nie wybrany fragment przetłumaczony w korespondencji między rodzicami. Trzeba wskazać, czego rzeczywiście brakuje i dlaczego bez tego trudno wykonać orzeczony kontakt. Następnie należy sprawdzić, czy proponowane rozwiązanie jedynie organizuje wykonanie, czy zmienia jego istotę.
| Przykładowa sytuacja | Co wymaga oceny |
|---|---|
| Tytuł przewiduje spotkania, ale nie wskazuje niezbędnego punktu przekazania dziecka. | Czy można ustalić tę praktyczną kwestię bez zmiany istotnych elementów kontaktu? Samo nazwanie jej „techniczną” nie przesądza odpowiedzi. |
| Rodzic chce zamiast kilkugodzinnych spotkań uzyskać dodatkowe weekendy z noclegiem. | Takie żądanie dotyczy innego zakresu kontaktu. Nie należy przedstawiać go jako samego uzupełnienia warunków wykonania. |
Nawet miejsce przekazania może mieć w konkretnej sprawie znaczenie dla bezpieczeństwa albo sposobu kontaktu przewidzianego w orzeczeniu. Nie ma więc automatycznej listy szczegółów, które zawsze wolno zmienić na podstawie art. 54. Propozycję trzeba odnieść do treści i istotnych elementów konkretnego tytułu.
Jeżeli celem jest nowy plan spotkań wynikający ze zmiany sytuacji rodziny, trzeba ocenić właściwą drogę merytorycznej zmiany. To zagadnienie wyjaśnia materiał o zmianie ustalonych kontaktów i harmonogramu. Z kolei nowe, poważne zagrożenie dla dziecka w toku wykonania wymaga osobnej oceny mechanizmu z art. 56; nie należy ukrywać go pod samą propozycją organizacyjną.
Żądanie kieruje się do właściwego organu w państwie wykonania
Rozporządzenie pozostawia krajowemu prawu postępowanie w sprawie wykonania, z zachowaniem swoich szczególnych reguł. Art. 52 wiąże wniosek o wykonanie z właściwym organem państwa wykonania. Nie oznacza to możliwości wybrania dowolnego sądu w Polsce tylko dlatego, że strona mieszka w Polsce lub porozumiewa się po polsku.
Gdy wykonanie odbywa się w Polsce, art. 1153¹⁶ᵇ Kodeksu postępowania cywilnego przewiduje, że postanowienie o określeniu warunków wykonywania kontaktów wydaje sąd właściwy do wykonania orzeczenia. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Jeżeli sprawa wykonawcza już trwa, trzeba wskazać jej sygnaturę i etap, zamiast przedstawiać żądanie jako zupełnie nową sprawę o harmonogram. Przy wykonaniu w innym państwie należy ustalić jego właściwy organ i procedurę.
Do analizy takiego żądania przygotuj:
- pełne orzeczenie oraz dokumenty, na których opiera się wykonanie za granicą;
- dokładny fragment pokazujący brak albo niedostateczne określenie niezbędnego warunku;
- konkretną propozycję ustalenia, z wyjaśnieniem, dlaczego zachowuje istotne elementy kontaktów;
- informacje o trwającym wykonaniu i późniejszych orzeczeniach, które mogą wpływać na obowiązki stron.
Jest to praktyczny zestaw materiałów do oceny problemu, a nie zamknięty ustawowy katalog załączników. Sam opis trudności bez odczytania tytułu nie pozwala rozstrzygnąć, czy wystarcza art. 54.
Ustalone warunki nie działają poza tytułem
Art. 55 reguluje doręczenie przed zastosowaniem pierwszego środka wykonania: odpowiedniego zaświadczenia, orzeczenia, o ile nie zostało wcześniej doręczone, oraz — w stosownych przypadkach — szczegółowych informacji o warunkach z art. 54. Nie należy zatem traktować prywatnej propozycji jednego rodzica jako gotowej zmiany obowiązków drugiej strony.
Warunki ustalone na podstawie art. 54 tracą moc na podstawie późniejszego orzeczenia sądów państwa członkowskiego mającego jurysdykcję do rozpoznania sprawy co do istoty. Po takim rozstrzygnięciu trzeba ponownie sprawdzić zakres obowiązków. Praktyczne ustalenie w państwie wykonania nie staje się niezależnym, bezterminowym harmonogramem.
Ten mechanizm należy również umieścić we właściwym reżimie czasowym. Rozporządzenie 2019/1111 co do zasady obejmuje postępowania wszczęte od 1 sierpnia 2022 r.; nie wiąże Danii. Dla starszego tytułu albo relacji z państwem trzecim trzeba odrębnie ustalić podstawę działania.
Jeżeli wykonanie kontaktów blokuje konkretny brak w treści orzeczenia, przekaż pełny tytuł, dokumenty wykonania i proponowane rozwiązanie. Zakres analizy oraz pomocy w przygotowaniu odpowiedniego żądania przedstawia strona pomocy w sprawach kontaktów z dzieckiem.
