Przejdź do treści 
Jeżeli jako matka wpisana jest kobieta, która dziecka nie urodziła, art. 61¹² Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozwala żądać zaprzeczenia macierzyństwa. To sprawa o pochodzenie dziecka. Nie należy jej sprowadzać do administracyjnej korekty literówki ani zakładać, że zgodne oświadczenie dorosłych samo usuwa istniejący status.
Najpierw odróżnij tożsamość osoby od błędu danych
Ustal, czy spór dotyczy rzeczywiście tego, która kobieta urodziła dziecko, czy tylko nieprawidłowego zapisu danych tej samej kobiety. Przygotuj akt urodzenia, dokumenty identyfikacyjne i podstawę wcześniejszych zmian. Opis „w akcie jest błąd” nie pozwala jeszcze wybrać żądania.
Jeżeli macierzyństwo nie jest ustalone, właściwe pytanie opisuje odrębny tekst o ustaleniu matki niewpisanej w akcie urodzenia. Zaprzeczenie usuwa konkretny istniejący status i ma własne zasady dotyczące osób oraz czasu.
Rola powoda zmienia krąg pozwanych
| Kto wytacza powództwo | Przeciwko komu według art. 61¹² |
|---|---|
| Dziecko | Przeciwko kobiecie wpisanej jako matka; po jej śmierci przeciwko kuratorowi ustanowionemu przez sąd opiekuńczy. |
| Kobieta, która urodziła dziecko | Przeciwko kobiecie wpisanej i dziecku; jeżeli wpisana kobieta nie żyje — przeciwko dziecku. |
| Kobieta wpisana jako matka | Przeciwko dziecku. |
| Mężczyzna, którego ojcostwo ustalono z uwzględnieniem wpisanego macierzyństwa | Przeciwko dziecku i wpisanej kobiecie; po jej śmierci przeciwko dziecku. |
Udział małoletniego wymaga osobnego sprawdzenia jego reprezentacji. Nie należy zakładać, że każda osoba opiekująca się dzieckiem może podpisać pozew za nie lub reprezentować je przeciwko sobie.
Rok nie zawsze liczy się od uzyskania informacji
Matka oraz kobieta wpisana jako matka mają według art. 61¹³ § 1 rok od sporządzenia aktu urodzenia. Dla wskazanego wyżej mężczyzny termin wynosi rok od dowiedzenia się, że wpisana kobieta nie jest matką, jednak nie później niż do pełnoletności dziecka. Nie można zastąpić tych różnych początków jedną datą rozmowy rodzinnej.
Dziecko po pełnoletności ma rok od dowiedzenia się o niepochodzeniu od wpisanej kobiety. Jeżeli wiedziało o tym wcześniej, termin biegnie od pełnoletności. Przepisy przewidują odpowiednie zastosowanie szczególnych reguł art. 64–65 dotyczących opisanych w nich zaburzeń i przedstawicielstwa. Przy takim stanie nie wystarczy mechanicznie dodać roku.
W dawnych sprawach trzeba uwzględnić zmianę terminów z 2019 r. i jej przepisy przejściowe. Nie oznaczała ona automatycznego otwarcia na nowo każdego zakończonego terminu. Zachowaj wcześniejsze pisma i daty postępowania, zamiast obliczać sytuację historyczną tylko według obecnego skrótu.
Śmierć dziecka i działanie prokuratora
Zaprzeczenie co do zasady nie jest dopuszczalne po śmierci dziecka, chyba że zmarło po wszczęciu postępowania. Jeżeli zmarłe dziecko samo wytoczyło powództwo, jego zstępni mogą dochodzić zaprzeczenia. Odrębne zasady dotyczą prokuratora: działa ze względu na dobro dziecka lub interes społeczny, a po śmierci małoletniego może wytoczyć powództwo do hipotetycznej pełnoletności. Po śmierci dziecka, które było już pełnoletnie, taki pozew prokuratora jest niedopuszczalny.
Do oceny potrzebne są dokumenty porodu, aktualny akt, daty uzyskania wiedzy i dokumenty osób wskazanych w sprawie. Jeżeli w historii jest przysposobienie, należy sprawdzić również ograniczenia ustalania pochodzenia z art. 124¹.
Reguły wynikają z art. 61⁹, 61¹²–61¹⁶ i 124¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; zmianę terminów i przejście między stanami określa ustawa z 16 października 2019 r., art. 5–6. Ocena sprawy dotyczącej pochodzenia dziecka powinna zacząć się od właściwego powoda, żądania i kalendarza.
