Powierzenie adwokatowi prowadzenia sprawy nie oznacza automatycznie, że zostanie on rzecznikiem prasowym klienta. Publiczna odpowiedź na zarzuty wymaga osobnej oceny celu, treści i granic poufności. Samo życzenie klienta, aby „odpowiedzieć na wszystko”, nie przesądza o dopuszczalnym wystąpieniu.
Kiedy odpowiedź ma merytoryczny cel?
§ 18 ust. 3 zasad etyki adwokackiej nakazuje w kontaktach z mediami unikać przyjmowania roli rzecznika prasowego klienta. Jednocześnie wskazuje merytoryczną potrzebę odpowiedzi na publikowane wobec klienta zarzuty przedstawiające, w ocenie adwokata, sprawę jednostronnie, wybiórczo lub tendencyjnie. Nie jest to ani bezwzględny zakaz każdej wypowiedzi, ani obietnica odpowiedzi na każdą publikację.
Najpierw trzeba ustalić, czy chodzi o publiczny zarzut dotyczący sprawy, prywatną korespondencję czy stanowisko procesowe. Każda z tych sytuacji stawia inne zadanie. Komunikat w mediach nie zastępuje pisma do sądu i nie należy zakładać, że zmienia termin potrzebnej czynności procesowej.
Co omówić przed ewentualną publikacją?
- Całość materiału: zachowaj publikację z kontekstem, a nie tylko wycięty cytat lub nagłówek.
- Konkretny zarzut: wskaż, na co odpowiedź miałaby reagować i jakie rzeczowe wyjaśnienie jest potrzebne.
- Podstawy odpowiedzi: oddziel sprawdzalne informacje od przypuszczeń oraz oczekiwań co do przebiegu procesu.
- Granice ujawnienia: powiedz, jakie informacje lub dokumenty miałyby trafić do odbiorców i dlaczego.
Ta rozmowa może prowadzić do ustalenia ograniczonego zakresu prawnej oceny komunikatu, wyboru innego działania albo odstąpienia od oczekiwania publicznej polemiki. Nie potwierdza jednak, że samo zlecenie obrony obejmuje obsługę mediów lub określoną usługę PR kancelarii.
Zgoda klienta nie znosi pozostałych obowiązków
Art. 6 Prawa o adwokaturze i § 19 zasad etyki pozostają granicą przekazywania informacji. Sama zgoda klienta nie jest ogólnym zwolnieniem adwokata z tajemnicy. Niezależność i rzeczowość nie pozwalają też oprzeć odpowiedzi na twierdzeniu, o którym adwokat wie, że jest nieprawdziwe. O odrębnym problemie takiej treści w zlecanym dokumencie mówi materiał o znanej nieprawdzie w piśmie przygotowywanym przez adwokata.
Obowiązki zawodowe mają znaczenie również w mediach społecznościowych; przypomina o tym uchwała NRA nr 68/2022. Wybór krótszej formy albo innego kanału nie jest sam w sobie sposobem usunięcia ograniczeń.
Jeżeli rzeczywistym celem jest usunięcie naruszenia, przeprosiny albo inne roszczenie, wymaga ono odrębnej oceny. Ten problem opisuje tekst o ochronie dóbr osobistych. Publiczne wyjaśnienie i dochodzenie roszczenia nie są tą samą czynnością.
Przy rozmowie o zakresie obrony przed sądem wyjaśnij więc, czy potrzebujesz działania procesowego, oceny publicznego komunikatu czy osobnej ochrony swoich praw. Uzgodnienie powinno określać dopuszczalny cel i zakres, bez obietnicy publikacji lub wyniku sprawy.


