W sprawie alimentów dochodzonych w innym państwie UE wierzyciel może korzystać ze szczególnej bezpłatnej pomocy. Art. 46 rozporządzenia nr 4/2009 obejmuje wnioski z art. 56 składane przez wierzyciela za pośrednictwem organów centralnych, dotyczące obowiązku między rodzicami a dziećmi poniżej 21 lat. Chodzi więc również o osobę pełnoletnią, która nie ukończyła 21 lat; nie jest to jednak ogólna zasada bezpłatności każdej porady prawnej. Art. 44–47 i art. 55–56 rozporządzenia nr 4/2009.
Sprawdź cztery elementy swojego wniosku
Znaczenie mają: rola wierzyciela, relacja rodzic–dziecko, wiek uprawnionego oraz rodzaj i droga wniosku. Art. 56 przewiduje między innymi uznanie lub wykonanie orzeczenia, uzyskanie go przy braku tytułu oraz zmianę istniejącego rozstrzygnięcia. Wniosek dłużnika o obniżenie alimentów nie staje się objęty art. 46 tylko dlatego, że dotyczy młodej osoby. Także samo przekroczenie granicy nie uruchamia pomocy bez odpowiedniego działania. Art. 46 i art. 56.
Co obejmuje pomoc
Zakres z art. 45 jest związany z rzeczywistą potrzebą prowadzenia sprawy. Może obejmować poradę przedsporną, pomoc we wniesieniu sprawy i reprezentację, zwolnienie od kosztów lub pomoc w ich pokryciu, wymagane tłumaczenia oraz niezbędne podróże na zasadach tego przepisu. Nie każda pozycja kosztowa jest automatycznie pokrywana w każdym postępowaniu. Zwłaszcza pokrycie kosztów strony przeciwnej zależy od warunków określonych w art. 45 lit. d, a nie od samego przegrania sprawy przez osobę korzystającą z pomocy. Art. 45.
| Potrzeba | Co trzeba ustalić |
|---|---|
| Pełnomocnik | Czy tryb wymaga reprezentacji i jaki organ zapewnia ją w państwie wezwanym. |
| Tłumaczenie | Które dokumenty są wymagane i niezbędne dla rozstrzygnięcia. |
| Osobiste stawiennictwo | Czy rzeczywiście jest konieczne i czy przesłuchanie nie może nastąpić inaczej. |
| Koszty po zakończeniu | Jak działają właściwe zwolnienia i warunki pokrycia poszczególnych wydatków. |
Bezpłatność ma własne warunki i wyjątki
Jeżeli postępowanie pozwala stronie działać bez pomocy prawnej, a organ centralny bezpłatnie zapewnia niezbędne usługi, art. 44 ust. 3 nie wymaga dodatkowego przyznania pomocy w tym zakresie. Z kolei art. 46 ust. 2 pozwala odmówić bezpłatnej pomocy przy wniosku lub środku zaskarżenia oczywiście pozbawionym podstaw. Ten ostatni wyjątek nie obejmuje wskazanych tam wniosków o uznanie oraz wykonanie z art. 56 ust. 1 lit. a–b. Art. 44 ust. 3 i art. 46 ust. 2.
W sprawach poza art. 46 możliwe są krajowe warunki badania sytuacji finansowej lub zasadności wniosku, z zachowaniem pozostałych gwarancji art. 44–47. Ukończenie 21 lat nie oznacza zatem samo w sobie, że żadna pomoc już nie przysługuje. Zmienia się podstawa oceny. Art. 47.
Gdzie zgłosić się z Polski
Ministerstwo Sprawiedliwości wskazuje, że przy wierzycielu mieszkającym w Polsce i dłużniku za granicą w przekazywaniu wniosków pomaga właściwy sąd okręgowy według miejsca zamieszkania uprawnionego. Ministerstwo pozostaje organem przyjmującym wnioski z zagranicy. Organ pomaga ustalić wymagane informacje i dokumenty oraz przekazuje wniosek odpowiednią drogą; nie wydaje za zagraniczny sąd rozstrzygnięcia o alimentach. Oficjalna informacja MS o drodze wniosków; art. 49–51 i art. 55–58.
Przygotuj dane osoby uprawnionej i jej wiek, podstawę pokrewieństwa, posiadane orzeczenie, znane dane dłużnika oraz konkretny cel wniosku. Gdy dochodzisz wykonania, przydadzą się także zestawienie rat i wpłat oraz dokumenty wymagane dla danego tytułu. Wymagania formularza i załączników wynikają z art. 57; organ pomaga przygotować kompletny wniosek według art. 58.
Pomoc publiczna i prywatne zlecenie są odrębne
Przyznanie pomocy przy wniesieniu sprawy i reprezentacji w tym trybie należy do organu centralnego państwa wezwanego zgodnie z art. 56 ust. 3. Nie oznacza swobodnego wyboru dowolnej kancelarii, której rachunek zostanie automatycznie opłacony przez państwo. Przed prywatnym zleceniem trzeba osobno ustalić zakres i wynagrodzenie. Na stronie pomocy alimentacyjnej LexActa można sprawdzić możliwość analizy dokumentów i dostępnej drogi.
Przed wysłaniem sprawdź uczestnictwo obu państw, daty i zakres stosowania rozporządzenia. Szczególny status Danii wymaga odrębnej weryfikacji; nie należy obejmować jej automatycznie całym opisanym trybem współpracy. Sama pomoc prawna nie gwarantuje ani korzystnego wyroku, ani znalezienia majątku dłużnika. Art. 1 i art. 75–76; decyzja 2009/941/WE, art. 3 i motywy 11–12.



