Przejdź do treści 
Przedsiębiorca pobierający zasiłek macierzyński nie powinien rozliczać składek społecznych tak, jakby nic nie zmieniło się w tytułach ubezpieczenia. Zasadniczo obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynikają wtedy z pobierania zasiłku, a z działalności można przystąpić do nich dobrowolnie. Trzeba jednak osobno ustalić rodzaje ubezpieczeń, daty zmiany i ewentualne inne tytuły.
Dlaczego zasiłek zmienia tytuł składkowy
Art. 6 ust. 1 pkt 19 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustanawia tytuł obejmujący m.in. pobieranie zasiłku macierzyńskiego lub zasiłku w jego wysokości. Działalność i pobieranie tego świadczenia nie są więc na potrzeby ustawy jedną niezmienną podstawą rozliczenia.
Dla wskazanych grup, w tym prowadzących pozarolniczą działalność, art. 9 ust. 1c przewiduje obowiązkowe emerytalne i rentowe z tytułu macierzyńskiego. Na wniosek możliwe jest dobrowolne objęcie tymi ubezpieczeniami również z pozostałych tytułów. Nie rozstrzyga tego samo pozostawienie otwartej firmy ani kwota zasiłku w porównaniu z ostatnią podstawą działalności.
Inna jest reguła pracownika, który jednocześnie pobiera macierzyński: art. 9 ust. 1d przewiduje obowiązkowe emerytalne i rentowe z obu tytułów. Wyniku dotyczącego samej działalności nie wolno więc przenieść na każdy równoległy etat lub inne zatrudnienie. Zwykły zbieg etatu i zlecenia opisuje oddzielnie ustalanie tytułów ubezpieczenia przy etacie i umowie zlecenia.
Co oznacza finansowanie składek przez budżet
Art. 16 ust. 8 przewiduje finansowanie składek emerytalnych i rentowych z tytułu pobierania macierzyńskiego w całości przez budżet państwa, za pośrednictwem ZUS. Podstawą tych składek jest kwota zasiłku według art. 18 ust. 6. Art. 17 ust. 2a rozdziela obliczanie przez właściwego płatnika i opłacanie przez ZUS.
Nie jest to zwolnienie przedsiębiorcy z każdej należności związanej z firmą. Finansowanie dotyczy konkretnego tytułu zasiłkowego. Jeżeli ubezpieczony złoży wniosek o dobrowolne emerytalne i rentowe z działalności, wymaga to odrębnego rozliczenia tego tytułu. Również składka zdrowotna ma własne przepisy i nie jest wyliczana w tym zestawieniu.
Sprawdź każdy rodzaj ubezpieczenia osobno
| Rodzaj | Tytuł pobierania macierzyńskiego | Działalność podczas pobierania |
|---|---|---|
| Emerytalne i rentowe | Obowiązkowe według art. 9 ust. 1c | Możliwe dobrowolnie na wniosek w ramach tej reguły |
| Chorobowe | Sam tytuł zasiłkowy nie daje nowego chorobowego | Dobrowolne emerytalne i rentowe z działalności nie spełniają warunku obowiązkowego objęcia wymaganego w art. 11 ust. 2 |
| Wypadkowe | Tytuł z art. 6 ust. 1 pkt 19 jest wyłączony w art. 12 ust. 2 | Przy dobrowolnym objęciu emerytalnym i rentowymi z działalności trzeba uwzględnić art. 12 ust. 1 i jego wyjątki; nie przenosi się tu wyłączenia samego tytułu zasiłkowego |
Tabela zakłada krajowy układ samej działalności i pobierania macierzyńskiego. Nie ustala prawa do samego świadczenia i nie rozlicza innych szczególnych tytułów. Dobrowolnego chorobowego nie zachowuje się wyłącznie dlatego, że wcześniej je opłacano albo że nadal opłaca się dobrowolne emerytalne i rentowe.
Zaznacz początek i koniec świadczenia
W rozliczeniu potrzebne są co najmniej trzy odcinki: przed rozpoczęciem pobierania, okres pobierania i czas po jego zakończeniu. Dla każdego zapisz, czy działalność trwała, jakie ubezpieczenia były obowiązkowe i czy złożono wniosek o objęcie dobrowolne. Jeżeli rodzice przejmują okresy, porównaj również decyzje i daty wypłaty dotyczące właśnie tego przedsiębiorcy.
Art. 36 określa odpowiednie zgłoszenia, wyrejestrowania i zmiany danych. Ustęp 9a przewiduje wykazywanie tytułu pobierania macierzyńskiego przez raport miesięczny; nie oznacza to, że przy zmianie zbiegu wolno pominąć właściwe dokumenty dotyczące działalności. Ustępy 13 i 14 rozróżniają zmianę danych i zmianę tytułu lub rodzajów ubezpieczeń, przy której potrzebne jest właściwe wyrejestrowanie i ponowne zgłoszenie.
Po końcu pobierania macierzyńskiego reguła z art. 9 ust. 1c nie działa bezterminowo. Jeżeli nadal trwa działalność i brak innej podstawy zmieniającej obowiązek, trzeba ustalić powrót właściwych obowiązkowych ubezpieczeń oraz odrębnie objęcie dobrowolnym chorobowym według art. 11, 14 i 36. Sam przelew nie zastępuje wniosku o chorobowe.
Jak porównać dokumenty i nie zmienić pytania
Do sprawdzenia rozliczeń przygotuj daty przyznanego okresu macierzyńskiego, historię tytułu działalności, zgłoszenia i wyrejestrowania, raporty miesięczne oraz ewentualny wniosek o dobrowolne emerytalne i rentowe. Przy każdym spornym miesiącu oznacz, którego tytułu i rodzaju ubezpieczenia dotyczy składka. Pozwala to odróżnić błąd danych od nieprawidłowego zastosowania reguły zbiegu.
Jeśli wątpliwość dotyczy tego, czy świadczenie w ogóle przysługuje, właściwym punktem wyjścia jest prawo do macierzyńskiego przy działalności. Podział między rodzicami wymaga zaś ustalenia przejmowanych okresów zasiłku. Pomoc w sporze z ZUS o tytuły i składki może następnie dotyczyć konkretnego odcinka i dokumentu, bez mieszania prawa do pieniędzy z obowiązkiem składkowym.
