Nie musisz być spadkobiercą, aby mieć prawo do zachowku. Nie oznacza to jednak, że bank przekaże Ci historię rachunków zmarłego na samo żądanie. W toczącej się sprawie o zachowek właściwą drogą może być wniosek o uzyskanie przez sąd konkretnych informacji objętych tajemnicą bankową.
Dwie różne drogi dostępu do danych
Artykuł 92ba Prawa bankowego przewiduje informację zbiorczą m.in. dla osoby, która uzyskała tytuł prawny do spadku po posiadaczu rachunku. Samo uprawnienie do zachowku nie jest takim tytułem. Jeżeli nie dziedziczysz, nie przedstawiaj bankowi wezwania do zapłaty zachowku jako dokumentu potwierdzającego prawo do pełnej informacji o rachunkach.
Odrębna droga wynika z art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d Prawa bankowego. Przepis pozwala sądowi żądać informacji w związku z określonymi postępowaniami. W uchwale III CZP 88/06 Sąd Najwyższy objął tym wyjątkiem także toczącą się sprawę o zachowek. Jest to uprawnienie sądu wobec banku, a nie nowe indywidualne uprawnienie każdej strony do otrzymania danych bezpośrednio z banku.
Co konkretnie mają wykazać informacje bankowe?
Przedmiot żądania trzeba połączyć z rozliczeniem. Inne znaczenie ma stan środków należących do zmarłego, a inne przelew, który miał być darowizną doliczaną do podstawy zachowku. Żądanie całej historii wszystkich rachunków rodziny, bez wskazania związku ze sprawą, nie staje się uzasadnione tylko dlatego, że istnieje spór spadkowy.
- Wskaż osobę zmarłą i bank, jeżeli jest znany.
- Określ dokument lub informację, okres i rachunek w takim zakresie, w jakim masz dane.
- Wyjaśnij, jaki fakt chcesz wykazać: konkretny składnik majątku, jego wartość albo określone przysporzenie.
- Przedstaw posiadane ślady: zestawienie, potwierdzenie przelewu, korespondencję lub dokument wskazujący na rachunek.
Nie trzeba udawać wiedzy o numerze konta, którego nie znasz. Trzeba natomiast uczciwie opisać, co wiadomo i z czego wynika potrzeba dalszej informacji. Sąd ocenia taki wniosek w realiach sprawy; nie ma gwarancji uzyskania każdego żądanego dokumentu.
Artykuł 248 KPC nie zastępuje wyjątku od tajemnicy
Obowiązek przedstawienia dokumentu z art. 248 KPC dotyczy oznaczonego dokumentu znajdującego się w posiadaniu adresata i podlega ustawowym ograniczeniom. Samo powołanie tego przepisu nie znosi tajemnicy bankowej z art. 104 Prawa bankowego. Dlatego we wniosku trzeba rozdzielić znaczenie dokumentu dla dowodu od szczególnej podstawy uzyskania chronionych informacji.
Bank udziela informacji sądowi w granicach właściwego wyjątku. Nie należy z tego wyprowadzać obietnicy, że bank wyda stronie pełny pakiet danych po okazaniu kopii pozwu. Dalsze korzystanie z materiału w postępowaniu jest inną kwestią niż własny dostęp w banku.
Przygotowanie do oceny wniosku
Zabierz dokumenty spadkowe, pozew i odpowiedź, posiadane informacje o banku oraz listę brakujących faktów. Rozdziel własną wiedzę od przypuszczeń. Jeżeli masz już tytuł spadkobiercy, sprawdź również dostęp spadkobiercy do informacji o rachunkach; nie zastępuj tej drogi wnioskiem opartym wyłącznie na zachowku. Sporządzanie wykazu lub spisu inwentarza jest z kolei osobną operacją, opisaną w porównaniu wykazu i spisu inwentarza.
W ramach pomocy w sprawach o zachowek można ocenić, jakie dane są istotne dla konkretnego roszczenia i jak uzasadnić właściwe żądanie. Zakres możliwej informacji zależy od dokumentów i podstawy prawnej, a nie od samego pokrewieństwa.



