Przejdź do treści 
Jeżeli sąd rozstrzygający o dziecku potrzebuje informacji z innego państwa UE, może wykorzystać współpracę przewidzianą w rozporządzeniu 2019/1111. Może ona obejmować urzędowy raport o sytuacji dziecka, prowadzonych sprawach lub wydanych orzeczeniach. Nie oznacza natomiast, że każdy rodzic ma prawo zamówić w organie centralnym dowolny raport o drugim rodzicu i otrzymać wszystkie zebrane dane.
Najpierw określ, czego sąd potrzebuje i dlaczego
Art. 80 dotyczy informacji istotnych dla procedur w sprawach odpowiedzialności rodzicielskiej. Na uzasadniony wniosek organ centralny państwa, w którym dziecko ma lub miało zwykły pobyt albo znajduje się lub znajdowało, przekazuje dostępny raport albo sporządza go i przekazuje. Może on dotyczyć sytuacji dziecka, toczących się procedur lub orzeczeń. Możliwe są też inne istotne informacje, na przykład o sytuacji krewnego, który mógłby sprawować opiekę, gdy wymaga tego sytuacja dziecka.
W swoim piśmie do sądu warto zatem wskazać konkretną lukę: jakiej informacji brakuje, z jakim rozstrzygnięciem się wiąże, w którym państwie można ją uzyskać i jakie dane pozwolą zidentyfikować dziecko lub wcześniejsze postępowanie. Samo żądanie „sprawdzenia całego życia drugiego rodzica” nie wyjaśnia celu ani niezbędnego zakresu czynności.
Kto może wystąpić o raport?
Zasadniczo z wnioskami w ramach tego rozdziału mogą występować sąd lub właściwy organ. Art. 78 ust. 2 przyznaje również podmiotom odpowiedzialności rodzicielskiej możliwość składania niektórych wskazanych wniosków, ale nie rozciąga jej na każdy raport z art. 80 ust. 1 lit. a–b. Rodzic powinien więc odróżnić zgłoszenie sądowi potrzeby pozyskania materiału od własnego uprawnienia do urzędowego zamówienia raportu.
Co do zasady wniosek przechodzi przez organ centralny państwa sądu lub właściwego organu, ewentualnie państwa zwykłego pobytu uprawnionego wnioskodawcy. Rozporządzenie zachowuje wyjątki dla spraw pilnych i dopuszczonych kontaktów bezpośrednich. W Polsce organem centralnym jest Minister Sprawiedliwości. Sam udział ministerstwa nie zastępuje jednak rozstrzygnięcia sądu ani czynności zastrzeżonych dla organów sądowych.
Terminy nie oznaczają gwarancji zakończenia sprawy
Do wniosku i dodatkowych dokumentów dołącza się tłumaczenie na właściwy język państwa wezwanego lub język przez nie wyraźnie dopuszczony. Informacje z art. 80 ust. 1 powinny zostać przekazane organowi centralnemu, który wystąpił z wnioskiem, najpóźniej w ciągu trzech miesięcy od otrzymania wniosku przez organ wezwany, chyba że przeszkadzają wyjątkowe okoliczności. Jest to termin dotyczący informacji, a nie obietnica wydania w tym czasie orzeczenia o dziecku.
Odrębne terminy krajowe dotyczą sytuacji, gdy to Polska wykonuje zagraniczny wniosek o informację. Minister kieruje go do właściwego sądu według ustawy o organie centralnym. Sąd zbiera informacje, może zarządzić wywiad kuratora lub zwrócić się do innych instytucji. Odpowiedź sądu dla ministra powinna nastąpić w ciągu trzech tygodni od wpływu wniosku do sądu, a przy wywiadzie lub zasięganiu informacji w innej jednostce — czterech tygodni. Nie należy przenosić tych terminów na każdą czynność zagranicznego organu.
Raport ma służyć ochronie dziecka
Informacje mają określony cel procesowy. Rozporządzenie ogranicza ich wykorzystanie i chroni bezpieczeństwo dziecka oraz innych osób. Gdy ujawnienie lub nawet potwierdzenie informacji mogłoby zagrozić zdrowiu, bezpieczeństwu lub wolności, działają szczególne reguły poufności. Nie wykluczają one koniecznej wymiany między właściwymi organami. Przemoc domowa i ryzyko ujawnienia miejsca pobytu powinny być przedstawione konkretnie, aby organ mógł ocenić potrzebne zabezpieczenia.
Ten tryb dotyczy państw objętych rozporządzeniem; Dania w nim nie uczestniczy. Trzeba też sprawdzić datę wszczęcia sprawy: zasadniczo nowe rozporządzenie obejmuje postępowania wszczęte od 1 sierpnia 2022 r., a dla wcześniejszych pozostają reguły przejściowe. Nie jest to ten sam wniosek co żądanie powrotu dziecka po uprowadzeniu ani uzyskanie wcześniejszej zgody na umieszczenie dziecka w pieczy w innym państwie.
Do konsultacji o informacji potrzebnej w sprawie dziecka przygotuj sygnaturę, dotychczasowe orzeczenia, datę wszczęcia i listę konkretnych brakujących ustaleń. Pozwala to ocenić właściwy kanał i zakres wniosku, bez obietnicy dostępu do całej prywatnej dokumentacji drugiej osoby.
Podstawy: rozporządzenie 2019/1111, art. 1–2, 76–80, 87–89, 100 i 104–105; motyw 96 rozporządzenia; ustawa o organie centralnym, art. 1–3 i 20–23.
