Przejdź do treści 
W sprawie z art. 178a § 1 k.k. nie wystarczy ustalić, że nietrzeźwa osoba poruszyła samochodem. Trzeba także wykazać, że prowadziła go w ruchu lądowym. Określenia „moja posesja”, „droga wewnętrzna” lub „parking za bramą” są początkiem ustaleń o miejscu, a nie gotową odpowiedzią o odpowiedzialności.
Co rzeczywiście działo się na tym terenie?
Art. 178a k.k. posługuje się pojęciem ruchu lądowego. W orzecznictwie jego ocenę wiąże się z faktyczną dostępnością miejsca i rzeczywistym wykorzystaniem go przez uczestników ruchu. Formalny tytuł własności nie rozstrzyga sam, czy to znamię zostało spełnione.
Dlatego należy odtworzyć konkretny odcinek i warunki w czasie zdarzenia. Inaczej mogą wyglądać ustalenia o zamkniętym podwórku służącym określonym osobom, a inaczej o placu używanym przez klientów lub inne pojazdy. Nie oznacza to jednak, że sama nazwa którejś z tych sytuacji pozwala pominąć dowody.
| Pytanie o miejsce | Jakie dane warto zestawić |
|---|---|
| Gdzie dokładnie poruszał się pojazd? | Trasę na planie, położenie wjazdu i granicę między placem a drogą |
| Kto mógł tam wjeżdżać? | Zasady dostępu, sposób używania bramy lub szlabanu, krąg użytkowników |
| Jak teren był rzeczywiście używany? | Nagrania, zeznania użytkowników, oględziny i informacje o przejazdach |
| Czy materiał opisuje właściwy dzień? | Daty zdjęć, zmiany organizacji placu, godziny zamknięcia oraz inne różnice |
Dlaczego trzeba zbadać warunki konkretnego terenu
W uzasadnieniu z 7 lipca 2017 r., IV Ka 158/17, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wskazał, że znaczenie mają faktyczna dostępność, przeznaczenie terenu oraz rzeczywiste i systematyczne odbywanie się ruchu. Sprawa dotyczyła terenu zakładu przemysłowego. Sąd nie uznał ograniczonego dostępu za wystarczający argument do wykluczenia ruchu lądowego.
Dla posesji, drogi wewnętrznej lub parkingu trzeba więc ustalić, komu i czemu teren rzeczywiście służył. Przydatne są dane o dopuszczonych użytkownikach, regularności przejazdów, wyznaczonych trasach i sposobie korzystania z wjazdu. Nie wystarczy oprzeć stanowiska wyłącznie na nazwie terenu lub prawie własności.
Ogrodzenie, szlaban lub brama to elementy materiału o dostępie do miejsca. Trzeba zestawić je z rzeczywistym wykorzystaniem terenu w dniu zdarzenia. Przywołane uzasadnienie nie daje gotowej odpowiedzi dla każdego placu: ocena własnej sprawy wymaga ustalenia jej faktów, a nie przeniesienia wyniku innego postępowania.
Jak przedstawić sporną okoliczność w swojej sprawie
Warto zacząć od sprawdzenia, czy opis zarzutu i protokół prawidłowo wskazują miejsce. Sam adres ulicy może nie oddawać tego, że pojazd znajdował się na zapleczu budynku. Z drugiej strony fotografia bramy nie odpowiada jeszcze na pytanie, kto i jak korzystał z terenu.
- Oznacz na planie rzeczywistą trasę i miejsca, co do których opis organu jest sporny.
- Do każdego istotnego twierdzenia przypisz materiał: nagranie, zdjęcie z datą, świadka lub dokument.
- Wyjaśnij, co ten materiał ma wykazać, a także czego nie da się z niego ustalić.
- Uwzględnij dowody niekorzystne oraz ewentualne różnice między obecnym stanem terenu a dniem zdarzenia.
W postępowaniu karnym dowody przeprowadza się na wniosek stron lub z urzędu. Art. 169 k.p.k. wymaga wskazania dowodu i okoliczności, która ma być udowodniona. Ocena powinna objąć całość materiału, zgodnie z art. 7 i 410 k.p.k.; nie można zastąpić jej pojedynczym określeniem „prywatne”. Nie jest to pełna instrukcja sporządzania apelacji lub kasacji.
Ustalenie obszaru ruchu nie zastępuje też ustalenia, kto prowadził i co robił z pojazdem. W starszej sprawie trzeba ponadto dobrać ustawę zgodnie z art. 4 k.k., zamiast kopiować sankcje z historycznego wyroku. Ocena jednego znamienia art. 178a nie jest ogólną zgodą na dowolne zachowanie na prywatnym terenie.
Do analizy przekaż opis zarzutu, materiał o trasie i dostępie do miejsca oraz informacje o dacie zdarzenia. Zakres przygotowania obrony przedstawia strona pomocy w sprawach jazdy po alkoholu.
