Przejdź do treści 
Art. 75¹ KRO przewiduje szczególny mechanizm ojcostwa związany z określonym dawstwem w procedurze medycznie wspomaganej prokreacji. Mężczyzna przed kierownikiem USC oświadcza, że będzie ojcem dziecka, które urodzi się w następstwie wskazanej procedury, a kobieta to potwierdza. Jeżeli spełnione są ustawowe warunki, uznanie następuje z dniem narodzin dziecka. Nie należy utożsamiać tych oświadczeń z samą zgodą na czynność medyczną.
Przepis dotyczy konkretnej sytuacji i kolejności
Oświadczenia przewidziano przed przeniesieniem do organizmu kobiety komórek rozrodczych anonimowego dawcy albo zarodka powstałego z komórek anonimowego dawcy lub pochodzącego z dawstwa zarodka. Nie jest to uniwersalny sposób ustalenia ojcostwa przed każdym leczeniem lub każdym planowaniem ciąży.
Zwykłe uznanie przed narodzinami z art. 75 dotyczy dziecka już poczętego. Tę sytuację przedstawia przygotowanie zwykłego uznania ojcostwa przed porodem. Przy art. 75¹ trzeba natomiast zachować szczególną sekwencję i ustalić, że chodzi o właściwy ustawowy rodzaj procedury. Ten materiał nie udziela instrukcji jej medycznego przeprowadzania.
Dwa różne okresy mają różne funkcje
| Co ma nastąpić | Reguła art. 75¹ |
|---|---|
| Potwierdzenie kobiety | Jednocześnie z oświadczeniem mężczyzny albo w ciągu trzech miesięcy od dnia jego oświadczenia. |
| Narodziny dziecka z tej procedury | W ciągu dwóch lat od dnia oświadczenia mężczyzny, aby oświadczenia wywołały opisany skutek. |
| Skutek uznania | Z dniem narodzin przy spełnieniu ustawowych warunków. |
Nie zamieniaj daty oświadczenia na datę rozpoczęcia leczenia lub przewidywanego porodu. Dwa lata odnoszą się do narodzin w następstwie opisanej procedury; nie wystarcza samo podjęcie próby w tym czasie. Zachowaj daty obu oświadczeń i dokumenty pozwalające odtworzyć prawnie istotną kolejność.
Nie przenoś automatycznie zwykłych trybów uznania
Art. 75¹ § 4 wyłącza stosowanie art. 73 § 1 i 4 oraz art. 74. Dlatego nie należy zakładać, że dopuszczalność zwykłego uznania przed sądem, konsulem lub w szczególnym protokole oznacza identyczną alternatywę dla tych szczególnych oświadczeń. Punktem wyjścia jest własne brzmienie art. 75¹.
Paragraf 3 rozwiązuje również szczególny przypadek późniejszego małżeństwa matki z innym mężczyzną: w opisanym tam układzie nie stosuje się art. 62. Nie wolno jednak pomijać warunków skuteczności oświadczeń tylko dlatego, że później zawarto ślub.
Dokumenty powinny pokazać właściwy mechanizm
Rozdziel dokumentację medyczną, treść oświadczeń o przyszłym ojcostwie, potwierdzenie kobiety oraz późniejsze dane dotyczące narodzin. Spór o status nie powinien opierać się wyłącznie na ogólnym formularzu zgody na leczenie. Należy chronić prywatność i udostępniać dokumenty tylko właściwym osobom w potrzebnym zakresie.
Art. 81¹ szczególnie ogranicza podważenie uznania dokonanego na tej podstawie. Nie należy więc obiecywać zwykłego podważenia wyłącznie z powodu braku więzi genetycznej. Pełny spór o bezskuteczność wymaga osobnej oceny, a nie przeniesienia reguł zwykłego uznania.
Podstawą są art. 75–75¹ i 81¹ Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ocena rodzinnych skutków oświadczeń może zacząć się od ustalenia rodzaju dokumentu, ustawowej sekwencji i właściwych dat, bez zastępowania porady medycznej.
