Po negocjacjach chcesz użyć propozycji przeciwnika w procesie: co może zrobić adwokat?

Po nieudanych negocjacjach możesz chcieć przytoczyć w piśmie propozycję przeciwnika jako argument na swoją korzyść. Zanim zlecisz to adwokatowi, trzeba rozpoznać, czy oczekujesz ujawnienia przebiegu pertraktacji. Zasady etyki zabraniają adwokatowi takiego ujawnienia, w szczególności treści oświadczeń stron i pełnomocników składanych w toku rozmów. Samo polecenie klienta nie rozszerza dopuszczalnej treści wystąpienia.

To ograniczenie ma znaczenie także wtedy, gdy materiał jest prawdziwy. Pytanie nie brzmi wyłącznie „czy przeciwnik rzeczywiście tak napisał?”, lecz również „czego dotyczy dokument i w jakim kontekście powstał?”. Ustalenie tych faktów pozwala wyznaczyć rzeczywisty zakres dalszej pracy nad stanowiskiem.

Najpierw pokaż źródło, nie sam wyrwany fragment

Przekaż własnemu adwokatowi pełny kontekst materiału: kto go sporządził, kiedy, do kogo został skierowany i czy był częścią wymiany propozycji ugodowych. Oddziel dokument istniejący niezależnie od negocjacji od zapisu tego, co w ich toku proponowano. Nie zakładaj jednak, że samo nadanie załącznikowi nazwy „dowód” albo „potwierdzenie” rozstrzyga jego charakter.

Dokument pokazany przy rozmowach nie musi być tym samym co utrwalona treść pertraktacji. Nie wynika z tego uniwersalny wyjątek dla każdego dokumentu nazwanego fakturą czy zestawieniem. Potrzebna jest ocena konkretnego materiału i planowanego sposobu użycia. Zmiana autora pisma albo kanału jego wysłania również nie stanowi sposobu usunięcia zawodowego ograniczenia.

Co zamiast zlecenia „zacytuj ich ofertę”

1. Wskaż, jaką okoliczność chcesz wykazać, zamiast zaczynać od żądania ujawnienia całej korespondencji.
2. Przedstaw pełny materiał własnemu adwokatowi do oceny jego źródła i związku z pertraktacjami.
3. Ustal, czy istnieją inne rzeczywiste dokumenty lub fakty, na których można zgodnie z prawem oprzeć stanowisko.
4. Określ dopuszczony zakres pisma i sprawdź, czego adwokat nie może w nim zamieścić.

Nie zawsze znajdzie się inny materiał pozwalający wykazać oczekiwaną okoliczność. Obowiązek poinformowania klienta nie jest obietnicą zastępczego dowodu ani prawa do przedstawienia tej samej treści w zmienionej oprawie. Adwokat powinien wyjaśnić granicę zadania, a klient potrzebuje jej znać przed zaakceptowaniem planu wystąpienia.

Trzy różne kwestie poufności

Tajemnica informacji przekazanych własnemu adwokatowi i zawodowa reguła dotycząca pertraktacji mają odrębne znaczenie. Nie należy sprowadzać ich do hasła, że zgoda klienta pozwala ujawnić wszystko. Ustawowy zakres tajemnicy ma również przewidziane prawem zastrzeżenia; ogólny poradnik o tej relacji nie zastępuje oceny konkretnego planowanego ujawnienia.

Formalna mediacja jest ponadto objęta własnym reżimem art. 183⁴ KPC, obejmującym między innymi tajemnicę i bezskuteczność powoływania określonych propozycji oraz oświadczeń. Zwykłych negocjacji nie należy automatycznie utożsamiać z całym tym reżimem. Szersze rozróżnienie przedstawia materiał o poufności mediacji i jej granicach.

Z zakazu zawodowego adresowanego do adwokata nie wynika automatycznie, że każda wiadomość każdej strony jest zawsze objęta identycznym ustawowym zakazem dowodowym. Nie jest to również instrukcja obejścia obowiązku przez samodzielne podpisanie pisma przez klienta. Właściwa ocena sposobu wykorzystania materiału musi uwzględniać rzeczywistą sytuację i mające zastosowanie przepisy.

Jeszcze innym zadaniem jest dochodzenie roszczeń po wykorzystaniu poufnych informacji. Tę odrębną operację wyjaśnia tekst o żądaniach wobec drugiej strony po wykorzystaniu informacji z negocjacji. Nie jest ona tym samym co ustalenie, co własny adwokat może napisać w prowadzonej sprawie.

Przy ustalaniu dalszej pomocy po negocjacjach nazwij więc cel pisma, źródło materiału i oczekiwany sposób jego użycia. Pozwala to uzgodnić wykonalne zawodowo zadanie, zamiast opierać całe wystąpienie na propozycji, której adwokat nie może ujawnić.