Jeżeli po postanowieniu pierwszej instancji samodzielnie spłacono dalsze raty wspólnego kredytu, a podział majątku nie zakończył się jeszcze prawomocnie, rozliczenie tych nowych płatności może wymagać zgłoszenia w postępowaniu apelacyjnym. Nie należy odkładać go automatycznie do osobnego pozwu ani ograniczać się do zapowiedzi: „raty płacę nadal”. Potrzebne jest konkretne żądanie dotyczące rzeczywiście dokonanych spłat.
Najpierw rozdziel trzy okresy
- Płatności sprzed orzeczenia pierwszej instancji. Ich pominięcie to inny problem niż powstanie nowego roszczenia później.
- Płatności po tym orzeczeniu, podczas trwającej apelacji. Właśnie tych nowych rozliczeń dotyczy szczególna możliwość zgłoszenia w drugiej instancji.
- Płatności dopiero po prawomocnym podziale. Nie można utożsamiać ich z roszczeniami, które już istniały i mogły być rozpoznane przed zakończeniem sprawy.
Do każdej raty przypisz datę, kwotę, rodzaj zobowiązania i źródło środków. Ważne jest nie tylko to, kto zlecił przelew, lecz także czy rzeczywiście chodzi o spłatę wspólnego długu z jego osobistych środków.
Dlaczego zakaz nowych żądań nie działa tu mechanicznie
Art. 383 KPC zasadniczo ogranicza występowanie z nowymi roszczeniami w apelacji. W postępowaniu działowym trzeba go jednak stosować odpowiednio, wraz z art. 567 § 3, 686, 688 i 618 KPC. Roszczenia o rozliczenie spłaconych wspólnych długów są objęte szczególną koncentracją w podziale.
SO Warszawa–Praga w sprawie IV Ca 2307/19 wyjaśnił, że takie roszczenia powstałe po orzeczeniu pierwszej instancji mogą zostać zgłoszone w apelacji lub w późniejszych pismach. W tym zakresie odpowiednie zastosowanie art. 383 polegało na jego niestosowaniu. Sąd rozliczył udokumentowane dalsze spłaty. Nie oznacza to dopuszczalności dopisywania w apelacji każdego nowego żądania między byłymi małżonkami.
Co powinno zawierać pismo o dalszych spłatach
Oznacz sygnaturę, żądaną dodatkową kwotę oraz okres i podstawę rozliczenia. Przedstaw tabelę nowych płatności i przyporządkuj im potwierdzenia bankowe. Dołącz lub dokładnie wskaż dokument wspólnego zobowiązania oraz dowody pozwalające ocenić, z jakich pieniędzy zostało ono spłacone. Przy kolejnym rozszerzeniu pokaż, co zgłoszono wcześniej, a co jest nową pozycją.
Nie żądaj bez uzasadnienia połowy wszystkich przelewów. Według art. 376 KC o rozliczeniu dłużników solidarnych decyduje ich stosunek wewnętrzny; dopiero gdy nie wynika z niego nic innego, zastosowanie znajduje reguła równych części. Trzeba także wyeliminować płatności już rozliczone, zwrócone lub ujęte w innym żądaniu.
Wymagane jest skonkretyzowane pismo, odpowiadające właściwym wymaganiom procesowym, a nie jedynie nowe potwierdzenia przelewów bez wyjaśnienia, czego sąd ma na ich podstawie zasądzić.
Nowa data nie zmienia charakteru wydatku
W tej samej sprawie IV Ca 2307/19 sąd odmiennie potraktował nowe opłaty za wodę, gaz, energię i korzystanie z nieruchomości. Nie rozpoznał ich jako nowych żądań w apelacji, wskazując na możliwość dochodzenia w odrębnym procesie. Nie wystarczało więc, że rachunek opłacono po pierwszej instancji. Najpierw należało ustalić charakter roszczenia i to, czy podlega ono koncentracji w podziale.
Przed prawomocnym zakończeniem sprawy uporządkuj wszystkie rzeczywiście dokonane dalsze spłaty i sprawdź, czy ich żądanie prawidłowo zgłoszono. Sama wewnętrzna zapłata między małżonkami nie zwalnia żadnego kredytobiorcy wobec banku. Do analizy w ramach prowadzenia sprawy o podział majątku przydadzą się postanowienie pierwszej instancji, apelacja, ostatnie pisma oraz tabela płatności z dokumentami.
Podstawy prawne
- KPC, art. 13 § 2, 126, 187, 193, 383, 511, 567 § 3, 618, 686 i 688; KC, art. 6, 366 i 376.
- SO Warszawa–Praga, IV Ca 2307/19 — rozliczenia zgłoszone po pierwszej instancji i odrębne potraktowanie opłat za korzystanie.



