Przejdź do treści 
Wcześniejsze przysposobienie nie wyklucza każdej kolejnej adopcji. Art. 117¹ KRO dopuszcza ponowne przysposobienie po śmierci przysposabiającego, a art. 125¹ § 2 przewiduje szczególną możliwość ponownego przysposobienia za życia przy opisanym w nim nierozwiązywalnym stosunku. W obu sytuacjach potrzebne jest nowe orzeczenie i spełnienie właściwych warunków.
Dwie podstawy wymagają innych ustaleń
| Sytuacja | Co trzeba wyjaśnić |
|---|---|
| Przysposabiający nie żyje | Dokument zgonu, dotychczasowe orzeczenie, aktualny status pozostałych osób i przesłanki nowej adopcji. |
| Przysposabiający żyje, a powoływany jest art. 125¹ § 2 | Czy poprzedni stosunek należy do szczególnej kategorii wskazanej w § 1 i jak wynika to z orzeczenia oraz zgód. |
| Rodzina chce po prostu zakończyć dotychczasową więź | Odrębna ocena dopuszczalności rozwiązania; nie można zastąpić jej dowolną nazwą nowego wniosku. |
Nie wystarczy stwierdzenie, że dziecko „było już adoptowane”. Potrzebne są pełne rozstrzygnięcie, dokumenty zgód i późniejsze orzeczenia. Przy przysposobieniu wspólnym należy odczytać również sytuację drugiego rodzica adopcyjnego. Śmierć jednej osoby nie pozwala pominąć pozostałych istniejących więzi.
Wyjątek za życia nie uchyla zakazu rozwiązania
Art. 125¹ § 1 zakazuje rozwiązania przysposobienia, na które rodzice wyrazili przed sądem zgodę bez wskazania osoby przysposabiającego. Trzeba uwzględnić także konfiguracje objęte odpowiednim stosowaniem art. 119¹ § 2–3. W tej kategorii § 2 dopuszcza ponowne przysposobienie za życia przysposabiającego.
To odrębna instytucja. Nie należy wyciągać z niej wniosku, że zgodne życzenie dorosłych wystarczy do usunięcia poprzedniej adopcji albo że każdy rodzaj stosunku można zastąpić dowolnie wybraną nową rodziną. Jeżeli rzeczywistym żądaniem jest zakończenie więzi, właściwe rozróżnienia zawiera istniejący poradnik o rozwiązaniu przysposobienia.
Nowa adopcja nadal wymaga oceny dziecka i kandydata
Podstawą pozostaje dobro małoletniego. Wymóg małoletności z art. 114 sprawdza się na dzień złożenia wniosku. Kandydat musi spełniać przesłanki dotyczące zdolności, kwalifikacji i odpowiedniej różnicy wieku. Samo wcześniejsze wychowywanie dziecka albo pokrewieństwo nie stanowią orzeczenia o przysposobieniu.
Krąg wymaganych zgód należy ustalić według aktualnego statusu, z uwzględnieniem art. 116 i 118–120. Nie można założyć, że zgody udzielone do poprzedniej adopcji obejmują bez dalszej oceny każdą następną. Odrębnej uwagi wymaga stanowisko dziecka i sposób zapewnienia mu udziału odpowiedniego do wieku oraz możliwości rozumienia sytuacji.
Co przygotować do nowego wniosku?
- Poprzednie orzeczenie adopcyjne oraz informację o jego prawomocności.
- Dokumenty pozwalające ustalić rodzaj przysposobienia i podstawę wcześniejszych zgód.
- Akt zgonu, jeżeli żądanie jest oparte na sytuacji po śmierci przysposabiającego.
- Dokumenty aktualnej opieki, władzy rodzicielskiej i sytuacji drugiego rodzica.
- Opis nowej relacji, potrzeb dziecka i powodów, dla których planowana więź ma służyć jego dobru.
Jest to zestaw do uporządkowania sprawy, nie zamknięty katalog załączników dla każdej konfiguracji. Postępowanie o nowe przysposobienie odróżnij też od kontynuowania wspólnej sprawy po śmierci jednego z wnioskodawców. Tam śmierć następuje już podczas sprawy, zanim orzeczono adopcję.
Podstawy: art. 114–120, 125 i 125¹ KRO oraz art. 585–588 KPC. W ramach oceny dalszego postępowania dotyczącego statusu dziecka najpierw trzeba ustalić właściwą podstawę nowego żądania i osoby, których prawa mogą być nim objęte.
