Zmiana przysposobienia niepełnego na pełne: co musi wynikać z nowego żądania?

Przysposobienie niepełne można w ustawowych warunkach zmienić na przysposobienie o skutkach określonych w art. 121–123 KRO. Art. 124 § 3 wymaga żądania przysposabiającego oraz zgody osób, których zgoda jest potrzebna do przysposobienia, i wiąże tę zmianę z okresem małoletności. Prywatne porozumienie rodziny nie zastępuje rozstrzygnięcia sądu.

Czy dotychczasowe orzeczenie rzeczywiście jest niepełne?

Punktem wyjścia jest odpis orzeczenia wraz z informacją o prawomocności i akta pozwalające ustalić zakres rozstrzygnięcia. Art. 124 § 1 dotyczy ograniczenia skutków do stosunku między przysposabiającym a przysposobionym, z rozciągnięciem ich na zstępnych przysposobionego. Sama odmienność nazwiska albo kontakt z rodziną pochodzenia nie dowodzą takiego rodzaju adopcji.

Jeżeli potrzebujesz najpierw uporządkować obecny status, pomocna jest mapa skutków przysposobienia pełnego, niepełnego i nierozwiązywalnego. W tej sprawie nie chodzi o ponowne wybranie dowolnego rodzaju adopcji, lecz o konkretną zmianę istniejącego stosunku z art. 124 § 1.

Opisz zmianę więzi, a nie samą nazwę

Skutki pełnego przysposobienia obejmują również prawa i obowiązki wobec krewnych przysposabiającego oraz ustanie dotychczasowych praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa, z ustawowymi wyjątkami. W konfiguracji dotyczącej dziecka małżonka trzeba uwzględnić art. 121¹. Nowe rozstrzygnięcie może więc wpływać na więcej relacji niż ta między dwiema osobami wskazanymi w pierwotnym wniosku.

Przygotuj zestawienie: jakie skutki ma obecne orzeczenie, co ma wynikać z żądania zmiany i dlaczego służy to dobru dziecka. Nie opisuj zmiany wyłącznie jako ułatwienia w dokumentach lub sposobu rozwiązania konfliktu dorosłych. Dobro małoletniego pozostaje podstawową przesłanką przysposobienia.

Trzeba ustalić aktualny krąg wymaganych zgód

Art. 124 § 3 odsyła do osób, których zgoda jest potrzebna do przysposobienia. Należy zatem zbadać obecny stan dziecka, rodziców, ewentualnego opiekuna i małżonka przysposabiającego, a nie tylko skopiować listę podpisów sprzed lat. Zgoda na pierwotne ograniczone skutki nie powinna być przedstawiana jako automatyczne załatwienie nowego żądania.

Art. 118 przewiduje co do zasady zgodę dziecka, które ukończyło trzynaście lat, i wysłuchanie młodszego dziecka zdolnego pojąć znaczenie przysposobienia. Wyjątki wymagają zastosowania właściwych przesłanek. Art. 116 i 119–120 określają pozostałe zgody oraz sytuacje, w których ustawa pozwala ich nie wymagać albo orzec mimo ich braku. Nie wolno wyprowadzać takiego wyjątku z samego braku kontaktów.

Kolejność przygotowania sprawy

1. Uzyskaj pełne dotychczasowe orzeczenie i dokumenty dotyczące zgód.
2. Ustal wiek dziecka i aktualny status osób uczestniczących w sprawie.
3. Opisz oczekiwane skutki oraz ich znaczenie dla dziecka i jego więzi.
4. Zbierz dokumenty pozwalające ocenić wymagane zgody i dobro dziecka.
5. Przygotuj właściwe żądanie do sądu opiekuńczego z uwzględnieniem szczególnego art. 124 § 3.

Reguły postępowania adopcyjnego określają art. 585–588 KPC. Wymagają one właściwej procedury sądowej, a nie poprawienia starego dokumentu przez samych zainteresowanych. Przy zbliżającej się pełnoletności nie zakładaj dowolnego późniejszego terminu zmiany: trzeba odnieść plan czynności do przesłanki małoletności w art. 124 § 3.

Zagraniczna adopcja, której skutki mają zostać przekształcone w państwie przyjmującym, może wymagać również oceny art. 27 konwencji haskiej. Nie należy utożsamiać każdej takiej sytuacji z krajową zmianą na podstawie samego KRO.

Podstawy: art. 114, 116–124 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, art. 585–588 KPC i, w odpowiedniej sprawie, art. 27 konwencji haskiej. Analiza rodzinnego orzeczenia i planowanego żądania pozwala rozdzielić zmianę skutków od rozwiązania przysposobienia lub ustanowienia nowej więzi.