Przejdź do treści 
Określenie „adopcja” nie wyjaśnia jeszcze całego zakresu więzi prawnej. Aby ustalić, jakie skutki ma konkretne przysposobienie, trzeba odczytać orzeczenie, jego podstawę i dokumenty wymaganych zgód. Nazwisko dziecka, sposób wspólnego zamieszkiwania albo nazwa stosowana przez rodzinę nie wystarczają do rozróżnienia przysposobienia pełnego, niepełnego i szczególnego przysposobienia nierozwiązywalnego.
Narysuj dwie rodziny i zaznacz konkretne osoby
Po jednej stronie umieść dziecko i rodzinę pochodzenia, po drugiej przysposabiającego oraz jego krewnych. Następnie sprawdź, które prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa powstały, a które ustały. Taka mapa pomaga uniknąć błędu polegającego na utożsamieniu relacji emocjonalnej z aktualnym statusem prawnym.
| Podstawa skutków | Główne pytanie do dokumentów |
|---|---|
| Art. 121 KRO — skutki pełne | Czy dziecko uzyskało prawa i obowiązki także wobec krewnych przysposabiającego oraz jakie wcześniejsze prawa i obowiązki ustały? |
| Art. 124 § 1 — ograniczone skutki niepełne | Czy sąd ograniczył je do stosunku przysposabiający–przysposobiony, z rozciągnięciem na zstępnych przysposobionego? |
| Konfiguracja zgody bez wskazania osoby | Czy działają szczególne ograniczenia art. 119¹, 124 § 2, 124¹ i 125¹? |
Pełne skutki obejmują więcej niż dwoje ludzi
Art. 121 tworzy stosunek taki jak między rodzicami a dziećmi. Przysposobiony nabywa prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa wobec krewnych przysposabiającego. Zasadniczo ustają dotychczasowe prawa i obowiązki wynikające z pokrewieństwa między przysposobionym a jego krewnymi. Skutki rozciągają się również na zstępnych przysposobionego.
Trzeba jednak uwzględnić art. 121¹. Przy adopcji dziecka małżonka ustawa chroni określone więzi z tym małżonkiem i jego krewnymi. W szczególnej konfiguracji dotyczącej zmarłego drugiego rodzica znaczenie może mieć też rozstrzygnięcie sądu o krewnych zmarłego. Nie należy zamieniać ogólnego skrótu o ustaniu więzi w twierdzenie, że zawsze zerwano wszystkie prawne związki z każdą osobą z dawnej rodziny.
Niepełne nie oznacza braku rodzicielstwa
W art. 124 § 1 sąd, na właściwe żądanie i przy wymaganych zgodach, ogranicza skutki do relacji przysposabiającego z przysposobionym; obejmują one także zstępnych przysposobionego. Nie powstaje przez to taki sam zakres powiązań z krewnymi przysposabiającego jak przy art. 121 § 2.
Ograniczony zakres więzi rodzinnej nie oznacza jednak, że dotychczasowa władza rodzicielska lub opieka po prostu trwa bez zmiany. Art. 123 reguluje jej ustanie wskutek przysposobienia. Pytanie o krąg krewnych i pytanie o władzę nad małoletnim trzeba więc sprawdzać oddzielnie. Ewentualną późniejszą zmianę opisuje tekst o przekształceniu przysposobienia niepełnego w pełne.
Nierozwiązywalność wynika z ustawowej konfiguracji
Jeżeli rodzice wyrazili przed sądem zgodę bez wskazania osoby przysposabiającego, ustawa nie pozwala ograniczyć skutków do art. 124 § 1 i zakazuje rozwiązania tak powstałego przysposobienia. Art. 124¹ przewiduje również szczególną barierę ustalania pochodzenia. Wymaga zbadania także odpowiednie stosowanie reguł zgody z art. 119¹ § 2–3.
To nie jest dowolny „pakiet trwałości” wybierany później przez dorosłych. Nie wynika też wyłącznie z tego, że w rodzinie od wielu lat nie było kontaktu z biologicznymi rodzicami. Granice dopuszczalności rozwiązania przedstawia odrębny poradnik o rozwiązaniu przysposobienia; tutaj punktem wyjścia jest rozpoznanie obecnego zakresu więzi.
Przygotuj orzeczenie, dokumenty zgód i późniejsze rozstrzygnięcia, a obok mapy osób zapisz konkretny cel analizy: reprezentację, utrzymanie, dziedziczenie albo nowe żądanie adopcyjne. Samo ustalenie rodzaju przysposobienia nie rozstrzyga jeszcze każdej takiej sprawy. Podstawy tej mapy wynikają z art. 119¹ i 121–126 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Analiza statusu rodzinnego i właściwych dokumentów powinna zacząć się od skutków rzeczywiście orzeczonych, a następnie przejść do konkretnej potrzeby dziecka.
