Przejdź do treści 
Zgodę na przysposobienie dziecka w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego rodzice składają przed sądem opiekuńczym. Mogą ją odwołać również przez oświadczenie przed tym sądem, jednak nie później niż przed wszczęciem sprawy o przysposobienie. Granicą z art. 119¹ § 1 KRO nie jest dopiero rozprawa ani prawomocność orzeczenia adopcyjnego.
Najpierw ustal, jakie oświadczenie zostało złożone
Prywatna rozmowa, podpis w dokumentacji placówki i oświadczenie przyjęte do sądowego protokołu nie są zamienne. Uzyskaj dokument pozwalający ustalić treść, datę i miejsce czynności. Sprawdź, czy zgoda rzeczywiście nie wskazywała osoby przysposabiającego, czy dotyczyła innej ustawowej konfiguracji.
Art. 119² zabrania wyrażenia zgody rodziców na przysposobienie wcześniej niż po upływie sześciu tygodni od urodzenia dziecka. Nie jest to oświadczenie składane skutecznie w czasie ciąży „na zapas”. Upływ sześciu tygodni również nie oznacza automatycznego udzielenia zgody przez milczenie.
Trzy chwile, których nie wolno połączyć
| Zdarzenie | Znaczenie |
|---|---|
| Upływ sześciu tygodni od urodzenia | Najwcześniejsza dopuszczalna chwila wyrażenia zgody rodziców, a nie nakaz jej złożenia. |
| Złożenie szczególnej zgody przed sądem | Powstają skutki przewidziane dla tego oświadczenia; trzeba znać treść protokołu. |
| Wszczęcie sprawy o przysposobienie | Wyznacza granicę dopuszczalności odwołania zgody w trybie art. 119¹ § 1. |
Gdy rodzic zmienia decyzję, potrzebne jest więc ustalenie, czy sprawa adopcyjna już się rozpoczęła. Nie wystarczy zapewnienie, że „nie było jeszcze posiedzenia” albo że dziecko nie zamieszkało u kandydatów. W razie wątpliwości trzeba wyjaśnić rzeczywisty stan czynności sądowych.
Odwołanie wymaga właściwej czynności przed sądem
Art. 589 KPC pozwala wyrazić zgodę oraz jej odwołanie także w sądzie opiekuńczym miejsca zamieszkania lub pobytu rodziców. Oświadczenie identyfikuje dziecko i zawiera treść zgody albo jej odwołania. Z przyjęcia sąd sporządza protokół, a odwołanie odnotowuje również w protokole wcześniejszej zgody.
Nie traktuj samego telefonu do placówki, wiadomości do kandydata albo prywatnego pisma do rodziny jako bezpiecznego zastępstwa oświadczenia wymaganego przez ustawę. Do oceny przygotuj protokół zgody, dane dziecka i informacje o ewentualnej sprawie. Nie odkładaj wyjaśnienia etapu, zakładając, że do prawomocności zawsze można wrócić do poprzedniej decyzji.
Zgoda wpływa także na obecną sytuację rodzica
Rodzicom, którzy złożyli tę zgodę, nie przysługują władza rodzicielska i prawo do kontaktów z dzieckiem. Art. 586 § 3 KPC przewiduje ponadto, że rodziców tych nie wzywa się na rozprawę adopcyjną i nie mogą uczestniczyć w postępowaniu. Zgoda nie jest zatem jedynie organizacyjną informacją o gotowości rozważenia adopcji.
Po orzeczeniu przysposobienia w tej szczególnej kategorii działa zakaz jego rozwiązania z art. 125¹. Nie należy przedstawiać późniejszego powództwa jako zwykłego odwołania dawnej zgody. Odpowiednie zastosowanie przepisów z art. 119¹ § 2–3 wymaga osobnego sprawdzenia sytuacji obojga rodziców; brak jednego podpisu nie pozwala automatycznie uznać, że szczególny reżim nie działa.
Podstawy: art. 119¹–119² i 125¹ KRO oraz art. 586 § 3 i 589 KPC. Ocena skutków oświadczenia i etapu sprawy rodzinnej powinna zacząć się od protokołu i chronologii. Gdy istnieje już orzeczenie, dalszą analizę ułatwia rozpoznanie rodzaju i skutków przysposobienia.
