Przejdź do treści 
Przesłuchanie małżonka na odległość może być dopuszczalne również wtedy, gdy sprawa rozwodowa odbywa się przy drzwiach zamkniętych. Przepisy przewidują jednak szczególny wyjątek dotyczący przeprowadzenia dowodu. Nie wynika z niego automatyczne prawo do prowadzenia całej sprawy z własnego domu.
Najpierw trzeba określić, jakiej czynności dotyczy wniosek, dlaczego odległość ma znaczenie dla sprawnego postępowania oraz czy sposób przeprowadzenia dowodu pozwoli zachować prawa stron i prawidłowy tok postępowania.
Dlaczego zamknięte drzwi nie wykluczają każdego połączenia
Art. 154 Kodeksu postępowania cywilnego ogranicza stosowanie przepisów o posiedzeniu zdalnym przy drzwiach zamkniętych; przewiduje wyjątek, gdy wszyscy uczestnicy przebywają w budynkach sądowych. W sprawach małżeńskich art. 427 zawiera dodatkowe rozwiązanie dotyczące konkretnego dowodu. Można przeprowadzić go na odległość w ramach posiedzenia zdalnego, jeżeli istotnie przyspieszy to rozpoznanie sprawy lub przyczyni się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.
Wniosek o zdalne przesłuchanie nie powinien więc opierać się wyłącznie na zdaniu, że inne rozprawy odbywają się online. Trzeba odnieść go do właściwego dowodu i szczególnych warunków sprawy rozwodowej. Sposób organizacji całego posiedzenia i sposób przeprowadzenia jednego dowodu nie są tożsame.
Jak wyjaśnić potrzebę zdalnego przesłuchania
We wniosku warto wskazać osobę, która ma zostać przesłuchana, jej miejsce pobytu w Polsce, dowód i okoliczności, których dotyczy, a także konkretne utrudnienia. Opis powinien pokazywać, na czym polega istotne przyspieszenie lub znaczna oszczędność: na przykład jakie rzeczywiste przeszkody w dojeździe powodują odkładanie czynności i jak proponowane rozwiązanie je usuwa.
Dołącz odpowiednie dokumenty, jeżeli powoływane utrudnienie można nimi wykazać. Samo życzenie wygodniejszej formy nie wiąże sądu. Art. 235 pozwala zdecydować o przeprowadzeniu dowodu na odległość, jeśli jego charakter się temu nie sprzeciwia; pozostają też wymagania ochrony praw stron i prawidłowego postępowania.
Wniosek o zarządzenie posiedzenia zdalnego na podstawie art. 151 § 3 wymaga wskazania adresu poczty elektronicznej i podlega terminowi siedmiu dni od doręczenia zawiadomienia albo wezwania na posiedzenie. Należy zatem reagować na otrzymane pismo i właściwie nazwać żądaną czynność, zamiast zakładać, że dowolna wiadomość wysłana przed rozprawą zmieni jej formę.
Co przygotować po decyzji sądu
Sprawdź zarządzenie, miejsce udziału, sposób połączenia i wymagania techniczne przekazane przez sąd. Przewodniczący może zastrzec udział z budynku innego sądu. Nie należy samodzielnie zastępować wskazanego miejsca prywatnym pomieszczeniem.
- Przygotuj dokument pozwalający potwierdzić tożsamość i potrzebne dokumenty sprawy.
- Sprawdź dźwięk, obraz i dostęp do połączenia według instrukcji sądu.
- Zadbaj o warunki odpowiadające powadze czynności i ochronie prywatności.
- Poinformuj sąd o miejscu przebywania oraz o problemach uniemożliwiających prawidłowy udział.
- Nie traktuj awarii jako zgody na pominięcie czynności lub samodzielne opuszczenie połączenia.
Obecność pełnomocnika nie zastępuje relacji strony w dowodzie z przesłuchania. W każdej sprawie rozwodowej sąd zarządza ten dowód, z uwzględnieniem przepisów dotyczących możliwości przesłuchania.
Kiedy potrzebne są inne reguły
Osadzenie małżonka ma szczególne uregulowanie, opisane w tekście o udziale osoby pozbawionej wolności w rozwodzie. Gdy dowód ma zostać przeprowadzony w innym państwie, trzeba dodatkowo ustalić właściwy tryb współpracy międzynarodowej. Krajowego wyjątku nie należy przenosić automatycznie na każde zagraniczne połączenie.
Ocena wezwania, podstaw wniosku i dokumentów może być elementem przygotowania do rozprawy rozwodowej. Ostateczny sposób przeprowadzenia czynności ustala sąd.
