Chcesz, aby kilku obrońców prowadziło jednocześnie Twoją sprawę: jak uzgodnić ich współpracę?

Możesz korzystać jednocześnie z kilku obrońców w tej samej sprawie karnej, ale trzeba ustalić coś więcej niż nazwiska prawników. Ważne są odrębne upoważnienia, zasady dołączenia do już prowadzonej sprawy, podział pracy i obieg korespondencji. Wyznaczenie jednej osoby do koordynacji nie odbiera pozostałym obrońcom ich ustawowych uprawnień i obowiązków.

Kilku własnych obrońców to kilka równoległych upoważnień

Art. 77 KPK dopuszcza jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców oskarżonego; regułę stosuje się także do podejrzanego. Zgodnie z art. 82 obrońcą może być osoba uprawniona według przepisów o adwokaturze lub ustawy o radcach prawnych. Każde upoważnienie trzeba ocenić zgodnie z art. 83 i jego zakresem. Art. 84 § 1 wiąże z ustanowieniem uprawnienie do działania w całym postępowaniu, jeżeli upoważnienie nie zawiera ograniczeń.

Nie jest to ta sama sytuacja co zastępstwo pełnomocnika na jednej rozprawie. Przed zawarciem kolejnego zlecenia nazwij cel: dołączenie samodzielnego obrońcy na dalszy etap, wykonanie jednej czynności czy zastąpienie dotychczasowego prawnika. Ten tekst dotyczy pierwszego wariantu, w którym dotychczasowy obrońca nadal prowadzi sprawę.

Co musi wyjaśnić dołączający adwokat?

§ 34 zasad etyki nakazuje adwokatowi ustalić, czy klient korzysta już w tej sprawie z pomocy innego adwokata. Bez wiedzy i zgody tego adwokata nie może udzielić pomocy ani brać z nim łącznie udziału w sprawie. Dotychczasowy adwokat może odmówić zgody tylko z ważnych przyczyn. Jest to istotne przy planowaniu równoległej współpracy, a nie podstawa do przyjmowania, że klient nigdy nie może zmienić prawnika.

Ten sam paragraf przewiduje odrębnie sytuację, w której oczekiwanie na porozumienie adwokatów grozi istotnym uszczerbkiem dla interesów klienta: należy wtedy udzielić niezbędnej pomocy, niezwłocznie zawiadomić dotychczasowego adwokata i odstąpić od dalszej pomocy, jeżeli istnieją przeszkody. Nie jest to zgoda na nieograniczone prowadzenie równoległej sprawy bez wyjaśnienia relacji. Doraźny problem opisuje osobno tekst o braku kontaktu z pełnomocnikiem przed ważną czynnością.

Podział pracy, który warto uzgodnić

• Zakres każdego zlecenia: kto analizuje dany wątek, przygotowuje projekt i podejmuje konkretną czynność.
• Obieg dokumentów: która wersja jest aktualna i jak wszyscy dowiadują się o piśmie, terminie lub decyzji klienta.
• Kontakt z klientem: kto przekazuje bieżące podsumowanie, bez wyłączania odpowiedzialności innych obrońców za ich własną pracę.
• Rozliczenia: jakie czynności obejmuje honorarium każdego prawnika i jak jest wyliczane.

To praktyczne ustalenia współpracy, nie jeden narzucony przez ustawę formularz. Obowiązek czuwania nad sprawą i informowania klienta wynika z § 49 zasad etyki, a jasność honorarium z § 50 i art. 16 ust. 1 Prawa o adwokaturze. Sama liczba obrońców nie oznacza automatycznie jednej wspólnej ceny ani obecności wszystkich na każdej rozprawie.

Koordynator nie zastępuje zasad doręczeń

Art. 140 KPK stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje inaczej, wymienione w nim orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy doręczane stronom doręcza się również obrońcom. Wewnętrzne ustalenie „korespondencję zbiera jedna osoba” samo nie uchyla tej reguły. Z kolei art. 86 pozwala obrońcy podejmować czynności tylko na korzyść oskarżonego, a udział obrońcy nie wyłącza osobistego działania oskarżonego.

Przed dołączeniem kolejnej osoby warto więc uzgodnić wspólny sposób pracy, a nie tylko przekazać drugi komplet akt. Rozmowa o zakresie prowadzenia obrony przed sądem powinna wyjaśnić, czy chodzi o dalszą współpracę kilku obrońców i jak mają działać ich odrębne upoważnienia.